اهل بیت و محکم و متشابه قران

[ویکی فقه] اهل بیت و محکم و متشابه قرآن. از بیانات مختلف ائمه اهل بیت علیه السّلام بدست می آید که در قرآن مجید متشابه بمعنی آیه ای که مدلول حقیقی خود را بهیچ وسیله ای بدست ندهد، وجود ندارد.
آنچه از بیانات مختلف ائمه اهل بیت علیه السّلام بدست می آید اینست که در قرآن مجید متشابه بمعنی آیه ای که مدلول حقیقی خود را بهیچ وسیله ای بدست ندهد وجود ندارد. بلکه هر آیه ای اگر در افاده مدلول حقیقی خود مستقل نباشد بواسطه آیات دیگری میتوان بمدلول حقیقی آن پی برد و این همان ارجاع متشابه است بمحکم چنانکه آیه: الرحمن علی العرش استوی» ترجمه: خدا بر تخت خود قرار گرفت) و آیه: و جاء ربک» ترجمه: و خدای تو آمد) ظاهرند در جسمیت و مادیت ولی باارجاع این دو آیه بآیه کریمه: لیس کمثله شی ء» معلوم میشود مراد از قرار گرفتن و آمدن که بخدای متعال نسبت داده شده معنائی است غیر از استقرار در مکان و انتقال از مکان بمکان.
توصیف پیامبر درباره قرآن
پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلّم در وصف قرآن مجید میفرماید: و ان القرآن لم ینزل لیکذب بعضه بعضا و لکن نزل یصدق بعضه بعضا فما عرفتم فاعملوا به و ما تشابه علیکم فآمنوا به» (ترجمه: بدرستی قرآن نازل نشده برای اینکه برخی از آن برخی دیگر را تکذیب کند ولی نازل شده که برخی از آن برخی دیگر را تصدیق نماید پس آنچه را که فهمیدید بآن عمل کنید و آنچه بشما متشابه شد بآن-تنها-ایمان بیاورید).
قرآن در کلام امیرالمؤمنین
و در کلمات امیرالمؤمنین علیه السّلام است: یشهد بعضه بعضا و ینطق بعضه بعضا» (ترجمه: شهادت میدهد برخی از قرآن بر برخی دیگر و بیان میکند برخی از آن برخی دیگر را).
دیدگاه امام صادق
...

💡 از آنجا كه امام عليه السلام قرآن مجسم ممثل است. در كلمات ايشان محكم و متشابه يافت مى شود. حضرت رضا عليه السلام مى فرمايد: كسى كه متشابه قرآن را به محكم آن باز گرداند، به راه مستقيم هدايت گشته است؛ من رد متشابه القرآن الى المحكمه، هدى الى صراط مستقيم.

💡 از آنجا كه امام عليه السلام قرآن مجسم ممثل است. در كلمات ايشان محكم و متشابه يافت مى شود. حضرت رضا عليه السلام مى فرمايد: كسى كه متشابه قرآن را به محكم آن باز گرداند، به راه مستقيم هدايت گشته است؛ من رد متشابه القرآن الى المحكمه، هدى الى صراط مستقيم.

💡 يعنى: (محكم آن است كه به ايمان مى آوريم وعمل مى كنيم و متشابه آن است كه به ايمان مى آوريم وعمل نمى كنيم ).

💡 مؤ لف: اين اخبار بطورى كه ملاحظه مى كنيد در تفسير متشابه معنايى نزديك بهم دارند،و همه گفتار قبلى ما را تاءييد مى كند، كه گفتيم تشابه،قبل از رفع ابهام است، و چنان نيست كه به هيچ وجه نشود آنرا برطرف كرد، بلكه باارجاع متشابه به محكم و با تفسير محكم از آن، تشابهش برطرف مى شود.

💡 و ما در ذيل آيه محكم و متشابه در سوره آل عمران بيانى گذرانديم، مبنى بر اينكهتاءويلى كه قرآن آن را مذمت كرده غير از معناى مخالف ظاهر لفظ است، و رد متشابه بهمحكم، و بيان متشابه به وسيله محكم تاءويل نيست، و نيز گفتيم كهتاءويل تفسير نيست.