الدر الثمین فی اسماء المصنفین

[ویکی نور] الدر الثمین فی اسماء المصنفین یا «اخبار المصنفین»، اثر علی بن انجب معروف به ابن ساعی متوفی سال 674ق است که به زبان عربی و پیرامون اسامی 418 نفر از مصنفین عربی و تصنیفات آنان در تراث عربی نوشته شده است. همچنین این اثر، بردارنده اشعار برگزیده آن ها و اخبار پند آموزشان می باشد که 21 شرح حال آن از علمای قرن هفتم هجری است.
در ابتدای کتاب، مقدمه ای از محققین و سپس طی عنوانی پیرامون شخصیت مؤلف و زندگانی وی، مطالبی مطرح شده و در ادامه، متن کتاب به ترتیب حروف هجائی به شرح حال مصنفین و کتاب های آنان اختصاص یافته است. در انتهای کتاب نیز چندین فهرست توسط محققین افزوده شده است.
در جمع آوری مطالب این کتاب، مؤلف از مصادر تراثی، سماع از بعضی از اساتید خود، یا مشاهده و مطالعه از کتب متاخرین استفاده نموده است.
مؤلف، کتابش را با مقدمه ای آغاز نموده که جز قسمت کمی از آن باقی نمانده است. وی با شرح حال افرادی که نامشان محمد می باشد، مطالب کتاب خویش را شروع کرده است. اولین فردی که به ترجمه او پرداخته شده، محمد بن ادریس شافعی و به دنبال آن اسامی ابراهیم و در ادامه به ترتیب حروف هجائی مؤلفین دنبال شده است.
نویسنده روش خاصی را در ترجمه احوال مؤلفین نپیموده است، لذا برای بعضی افراد، ارکان اساسی ترجمه را رعایت نموده و اسم، کنیه، بعضی از اساتید، شاگردان، تصنیفات، تاریخ تولد، وفات، به همراه بعضی از اخبار، یا نکات ادبی، یا اشعار برگزیده آنان را ذکر نموده است و برای بعضی دیگر، شرح حال مختصری که گاهی به یک سطر یا دو سطر نمی رسد، ذکر نموده است.

💡 از آيين برجاى مانده زردشتى مطلبى راجع به خلافت انسان، تعليم اسماء، انباىفرشتگان، دستور سجده، امتثال همگان جز ابليس و بالاخره معارف فراوانى كه در كتابهاى آسمانى به ويژه قرآن كريم مشهود است. يافت نمى شود.

💡 و الله اسـم جامع اعظم و رب مطلق خاتم است، و با عين برزخى كثرت اسمائى به ظهورو احـديـت، عـيـن هـمـان تـجـلى غـيبى خفايى به مقام احديت است، نه جنبه احديت در قلب چنينسـالك بـر واحـديـت غـلبـه دارد، و نـه واحديت بر احديت. و تقديم الله بر احد، با آنكهاسـماء ذاتيه در اعتبار مقدم است، شايد اشاره به مقام تجلى به قلب سالك باشد، زيراكـه در تـجليات ذاتيه براى قلوب اوليا اول تجلى به اسماء صفاتيه، كه در حضرتواحديت است، واقع شود، پس از آن، به اسماء ذاتيه احديه.