التشوف الی رجال التصوف

[ویکی نور] التشوف إلی رجال التصوف، نوشته ابن زیات یوسف بن یحیی تادلی (متوفی 628/627ق) ادیب، فقیه و قاضی مالکی مراکشی، از جمله قدیمی ترین و مشهورترین منابع در شناخت تاریخ دینی مراکش است و اخبار موجود در آن در شناخت انتشار تصوف در مغرب اقصی بسیار مفید است...
نویسنده، تألیف این کتاب را در شعبان 617 آغاز کرده و در روز جمعه 12 ذی قعده همان سال به پایان رسانیده است.
این چاپ از کتاب با تحقیق دکتر علی عمر منتشر شده است.
کتاب، مشتمل بر سه مقدمه از ادولف فور، محقق و مؤلف است. نویسنده پیش از ورود به مبحث اصلی و ذکر تراجم، کلیاتی را در هفت باب کوتاه مطرح کرده که به منزله مدخل کتاب است. در این میان تنها باب هفتم مشتمل بر فصولی است. پس از آن در مبحث اصلی کتاب، احوال و کرامات 277 تن از مردان و زنان آمده است.
شیوه غالب در تراجم (به جز موارد مجهول) این است که مطلب با ذکر شهر یا روستای شخص آغاز و پس از معرفی او و ارائه اطلاعات دیگر با ابیاتی به پایان آمده است.
نویسنده در این کتاب، احوال صالحینی را آورده است که مقیم مراکش بوده، یا به گونه ای با آن پیوند داشته اند. ابن زیات در مقدمه کتاب می نویسد که از اخبار و آثار اولیاءالله در مغرب کسی چیزی نمی داند؛ چنان که شخص بی اطلاع گمان می برد که در مغرب ولی و وتدی نیست. وی می نویسد که آنچه در این کتاب یاد کرده است، یا شنیده های اوست و یا مطالبی است که اسنادی در مورد آنها داشته است و درهرحال بر صحیح ترین آنها اعتماد کرده است. از کتاب چنین برمی آید که او خود در زمره صوفیان بوده و گاه مطالبی را از زبان مریدان نقل کرده است...

💡 111-زندگى دوازده امام، ج 2 ص 409، الصلة بين التصوف و التشيع ص 219.

💡 (( قال على عليه السلام: التصوف ثلاثة احرف: الصاد صبر و صدق و صفاء، والواو: ود و ودود، وفاء و الفاء: فرد و فقر و فناء.(189) ))

💡 شیخ گفت هفتصد پیر از پیران طریقت سخن گفته‌اند اول همان گفت که آخر، اما عبارت مختلف بود و معنی یکی بود کی التصوف ترک التکلف. و هیچ تکلف ترا بیش از تو نیست کی چون به خویش مشغول شدی ازو بازماندی.