الاعلام الشرقیه فی المائه الرابعه عشره الهجریه

[ویکی نور] الأعلام الشرقیة فی المائة الرابعة عشرة الهجریة، تألیف زکی محمد مجاهد، کامل ترین اثری است که درباره اعلام شرقی در قرن چهاردهم هجری (1301-1365ق) نوشته شده است.
کتاب، مشتمل بر سه مقدمه از ناشر، محمد زاهد الکوثری و مؤلف و متن اثر در سه جزء و یازده قسم بدین ترتیب است: جزء اول و دوم هرکدام در پنج قسم و جزء سوم هم در یک قسم. هر قسم نیز به ترتیب حروف الفبا منظم شده است. البته مؤلف در مقدمه، کتاب را پنج جزء دانسته.، اما محمد زاهد الکوثر در مقدمه اش.به همین یازده قسم اشاره کرده که مطابق مباحث کتاب است.
منابع نویسنده اعم از کتب، فرهنگ نامه ها، نشریات و مجلات بوده است.
کتاب حاضر، در شرح حال اعلام و شخصیت های شرقی قرن چهاردهم در سرزمین های مختلف با عقاید، ادیان، عادات، فرهنگ ها و تحصیلات متفاوت می باشد.
حسن جاد حسن، در مقاله اش به «الدرر الکامنة للمائة الثامنة» ابن حجر، «الضوء اللامع للقرن التاسع» سخاوی، «الکواکب السائرة للمائة العاشرة» نجم الغزی، «خلاصة الأثر للقرن الحادی عشر» محبی، «سلک الدرر للقرن الثانی عشر» مرادی، «حلیة البشر فی القرن الثالث عشر» به عنوان پیشینه کتب اعلام اشاره کرده و کتاب زکی محمد مجاهد را اتصال بین قرون گذشته و قرن حاضر دانسته است که این فاصله خالی در کتابخانه عربی را پر کرده است.

💡 در شرح حال تهامى به كتابهاى زير مراجعه شود. وفيات الا عيان، ج 3، ص 378.قاموس الاعلام، ج 3، ص 1710. الكنى والا لقاب، ج 1، ص 46. ريحانه الا دب،ج 1،ص 356.

💡 در ميان علماء الاعلام على بن الحسين صدوق اول را جلالتى تمام است و قبر شريفش درقبرستان قم معروف است و از براى اوست بقعه بزرگى و از براى او توقيعى ازحضرت امام حسن عسگرى عليه السلام نقل شده كه جلالت و عظمت شاءنش از ملاحظه آنمعلوم مى شود.

💡 و علامه مجلسى (؛ ) در جلد دوم ((حيوة القلوب )) تعدادى از اينقبيل آيات را جمع فرموده است. در جلد دوم ((انيس الاعلام ))، صفحه 245، هشت مورد ازاناجيل نقل مى نمايد كه از حضرت مسيح آيات مقترحه مطالبه نمودند و آن حضرت به سؤال آنها اعتنايى نفرمود و از آن جمله باب 8، آيه 11 ازانجيل مرقس نوشته است:

💡 بعد الحمد و الصلاة، بنا به تقاضاى دانشمند محترم، علم الاعلام، حجة الاسلام جنابمستطاب حاج آقا شيخ على ربانى خلخالى - دامت افضاته العاليه - بهنقل دو واقعه كه از كرامات باهره علمدار كربلا، قمر بنى هاشم، حضرت ابىالفضل العباس عليه السلام است و اين جانب هر كدام را به يك واسطه از موثقين شنيده ام،پرداخته و آن دو واقعه را كاملا به رشته تحرير در آورم:

💡 341- يمامه استانى است در وسط جزيرة العرب قرار گرفته و امروز نقطهريگستان وسيعى است كه جزء كشور عربستان سعودى است (المنجد فى الاعلام )

💡 اگر در جاهليت عرب، زنان آلوده ذوات الاعلام بودند كه پرچم بر در خانه خود مى زدندتا افراد را به سوى خود دعوت كنند!، در جاهليت قرن ما افرادى هستند كه در روزنامه هاىمخصوص مطالبى را در اين زمينه مطرح مى كنند كه قلم از ذكر آن جدا شرم دارد، و جاهليتعرب بر آن صد شرف دارد.