اقتضای تلازمی

[ویکی فقه] اقتضای تلازمی به اقتضای دلالت شیء بر معنای ملازم، به دلالت تلازمی اطلاق می شود.
اقتضای تلازمی، مقابل اقتضای عینی و تضمنی بوده و در جایی است که مقصود از اقتضا، تلازم باشد؛ برای مثال، اگر کسی ادعا کند هنگامی که مولا می گوید: «تجب الصلاة»، وجوب نماز با « حرمت ترک نماز» ملازم است، معنای این ادعا آن است که بین دو حکم «حرمت» و «وجوب» ملازمه است، به گونه ای که وجوب نماز به اقتضای تلازمی، بر حرمت ترک آن، دلالت می نماید. التزام در اقتضا، هم التزام به نحو بیّن بمعنی الاخص و هم التزام به نحو بیّن بمعنی الاعم را شامل می شود.

💡 به طبع خویشت ازین بیش چون گذارم باز که اقتضای جفا می‌کند طبیعت تو

💡 در ایران، تهیهٔ جهیزیه، برعهدهٔ زن می‌باشد؛ اما در برخی شهرها به اقتضای نوع فرهنگ مختلف، مرد موظّف به تهیهٔ این اثبات می‌باشد.

💡 ولایت عبارت از نوعی سلطه‌است که دایره‌اش نسبت به مواردش گستردگی و محدودیت دارد. یا امر وضعی است که لازمه‌اش چنین سلطه‌ای است. بدین‌سان ولی انسان نابالغ کسی است که مطابق مصلحت او در امورش تصرف می‌کند. حاکم و ولی یک کشور نیز بر اساس مصلحت و به اقتضای سیاست ان کشور تصرف و عمل می‌کند.

💡 بیدل اقتضای جشد می‌کشد به‌حرص‌و حسد خواب امنی داری اگر پیرهن خسک نشود

💡 مثنوی‌های ادیب عموماً شیوا و روان است، ولی بدیهی است که این نوع شعر هم قالب مختار و مرجّح او نبوده و به اقتضای پاره ای موضوعات آن را به کار برده‌است.

💡 دریوزه‌ای دارم ز تو در اقتضای آشتی دی نکته‌ای فرموده‌ای جان را برای آشتی