دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اقتضای عقلی به تاثیر در ثبوت واقعی یک شیء به حکم عقل اطلاق می شود.
اقتضای عقلی، مقابل اقتضای لفظی و به معنای استعمال اقتضا، در معنای علیت و تاثیر در ثبوت واقعی شیء است که بدون دخالت لفظ، صورت می گیرد، مانند دیدگاه گروهی از اصولیون در بحث «اقتضای امر به شیء از نهی از ضد آن» که این اقتضا و استلزام را عقلی دانسته و می گویند: امر به شیء، به حکم عقل، مقتضی نهی از ضد عام است و ربطی به عالم الفاظ ندارد؛ یعنی ملازمه مورد بحث، از نوع بیّن بالمعنی الاخص نیست تا اقتضا لفظی باشد، بلکه یا بیّن بالمعنی الاعم است و یا غیر بیّن که در هر دو صورت، اقتضا به حکم عقل است.
