اعراض ذاتیه خاصه

[ویکی فقه] اعراض ذاتیه خاصه یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای اعراض ذاتی مختص موضوع است.
اعراض ذاتی نسبت به موضوع خود دو صورت دارند:۱. اعراض ذاتیه خاصه۲. اعراض ذاتیه غیر خاصه.
توضیح اصطلاح
گاهی اعراض ذاتی، خاص موضوعی اند؛ مثل: مساوات زوایای سه گانه مثلث با دو قائمه، که هم ذاتی مثلث است و هم مساوی با آن (یعنی بر غیر مثلث عارض نمی شود) و گاهی غیر خاص اند؛ مانند زوج که نسبت به حاصل ضرب فرد در زوج، ذاتی، ولی غیر خاص است؛ غیر خاص بودن آن روشن است (زیرا عدد زوج همیشه از حاصل ضرب دو عدد فرد و زوج به دست نمی آید، بلکه هر عددی در عدد زوج ضرب شود، باز عدد زوج به دست می آید)، اما ذاتی بودن آن به این دلیل است که عدد، که جنس موضوع آن است، در حد آن (زوج) اخذ می شود. عرض ذاتی خاص، گاهی مساوی و گاهی اخص مطلق از شیء است، اما مساوی، مانند مساوات زوایای سه گانه مثلث با دو قائمه که برای هر مثلثی ثابت است، و اما اخص، مانند: زوج برای عدد.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:(۱) ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).(۲) قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا.
...

💡 پس غرض از اين آيه توبيخ آنان در اعراض و انصراف از وجه ملكوتى اشياء است كهچرا فراموش كردند و در آن نظر نينداختند تا برايشان روشن شود كه آنچه را كهرسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) بسوى آن دعوتشان مى كند حق است.

💡 چو یافتم ته نان، نانخورش طلب کردم چو جوهری به کف آمد چه می کنم اعراض

💡 آن مهتر عالم و سید ولد آدم، خاتم پیغامبران و مقتدای جهانیان (ص) چون دانست که لذات و شهوات دنیا را حاصل نیست و جوینده و خواهنده آن جز نادانی غافل نیست، از آن اعراض کرد و بر قدر قوام اقتصار کرد و فقر و فاقت اختیار کرد.

💡 اينان همان كسانيند كه خدا مى داند در دلهايشان چيست، تو از آنان اعراض كن، و تنها بهاندرز دادنشان بپرداز، به بيانى كه در دلهايشان بنشيند، و در فهماندنشان رسا باشد(63).

💡 از سوى ديگر همانطور كه قبلا هم اشاره كرديم وى به طور صراحتاصل معاد را انكار نكرده بلكه در آن ترديد نموده است، و چون درباره آن فكر نكرده بودو از تفكر درباره معاد اعراض داشته لذا در وجود آن ترديد نموده است، چون اگر انكارمى داشت مى گفت: (و لو رددت ) و اينطور نگفت بلكه گفت: (و لئن رددت الى ربى).