«اسم متباین» به واژههایی گفته میشود که هر کدام بر معنی متفاوتی دلالت میکنند و هیچ اشتراکی در معنا ندارند. به عبارت دیگر، این کلمات هر یک به چیز یا مفهوم خاص خود اشاره دارند و معنایشان با دیگری یکی نیست. گاهی اوقات بین مترادف و متباین اشتباه میشود. مترادف یعنی دو واژه با معنی یکسان، اما متباین یعنی دو واژه که به نظر شبیهاند یا هر دو به یک نوع شیء مربوطاند، ولی معانی متفاوت و متمایز دارند. به عنوان مثال «سیف» و «حسام» که هر دو به «شمشیر» مربوطاند، اما سیف یعنی «شمشیر» و حسام یعنی «شمشیر بُران». یا «حسام» و «صمصام» که هر دو برای شمشیر به کار میروند، اما حسام یک نوع شمشیر بُران و صمصام نوعی شمشیر متفاوت از شمشیرهای معمولی است که هدفش اثربخشی بالا در هنگام جنگ و زخم زدن است. پس اسم متباین یعنی واژههایی که هر کدام معنای خاص و متفاوت خود را دارند و نمیتوان آنها را مترادف دانست.
اسم متباین
لغت نامه دهخدا
اسم متباین. [ اِ م ِ م ُ ت َ ی ِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) رجوع به اسماء متباینه شود.