«اسب دوالی» یک ترکیب وصفی قدیمی در زبان فارسی است که به نوعی اسب گفته میشود که آن را با استفاده از تسمه یا دوال هدایت و کنترل میکردند. در گذشته برای راندن اسب، به جای ابزارهای امروزی، از نوارهای چرمی یا تسمههای محکم استفاده میشد و این شیوه در برخی منابع لغوی با عنوان «دوالی» ذکر شده است. بنابراین اسب دوالی به اسبی اشاره دارد که با ضربه یا کشش تسمه چرمی حرکت داده میشود یا تحت فرمان قرار میگیرد. این اصطلاح بیشتر در متون کهن دیده میشود و کاربرد امروزی ندارد. واژه «دوال» به معنای ریسمان یا بند چرمی پهن است که از چرم ساخته میشود. در نتیجه، بخش «دوالی» در این ترکیب به همان ابزار چرمی اشاره دارد. این نامگذاری نشاندهنده شیوههای قدیمی نگهداری و کنترل اسبها در گذشته است. اسب دوالی یک عنوان توصیفی است و به نژاد خاصی از اسب اشاره نمیکند. کاربرد آن در زبان ادبی و لغتنامهها ثبت شده است. به طور خلاصه، معنی «اسب دوالی» همان اسبی است که با تسمه یا بند چرمی رانده و هدایت میشود.
اسب دوالی
لغت نامه دهخدا
اسب دوالی. [ اَ ب ِ دَ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) اسبی که آنرا بضرب تسمه و دوال رانند:
گر زهد همی جوئی چندین بدر میر
چون میدوی ای بیهده چون اسب دوالی ؟ناصرخسرو.
