دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] احراز تعبدی به معنای کشف ظنّی حکم واقعی از طریق اماره معتبر شرعی می باشد به عبارت دیگر احراز تعبدی به معنای کشف تعبدی واقع برای مکلف می باشد و مقابل احراز حقیقی و واقعی است.
در صورتی که مکلف به حکم واقعی قطع پیدا کند، چون کاشفیت قطع از واقع، کامل و تام است، در اصطلاح گفته می شود که به احراز حقیقی، به حکم واقعی دست یافته است؛ ولی اگر به وسیله «اماره» به حکم واقعی دست یابد، چون به حکم واقعی ظن پیدا می کند، پس واقع به مقدار زیادی برای او کشف می گردد، اما احتمال کمی هم داده می شود که در دست یابی به واقع، خطا کرده باشد، در این گونه موارد اگر شارع به مکلف بگوید مؤدای اماره را در حکم واقع محسوب نما و احتمال خطا را نادیده بگیر، در حقیقت، از راه تتمیم کشف کامل کردن درجه کشف اماره از واقع از روی تعبد، اماره را جانشین قطع می نماید و به این صورت، اماره سبب احراز تعبدی حکم واقعی می گردد.
علت تسمیه به دلیل محرز
اماره را دلیل محرز نیز می نامند، زیرا ناظر به واقع و در صدد کشف و احراز آن است.
