دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] ابوزرعه عبدالرحمن بن محمد بن زنجله مقری از علمای نیمه دوم قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری می باشد. متأسفانه اطلاع زیادی از زندگانی وی، در دسترس نیست.
همین قدر می دانیم که وی عالم به علوم قرآنی از جمله قرائات، تفسیر، علم عدد، مکی و مدنی بودن سوره ها، علم لغت عربی و احادیث شریف نبوی بوده است.
در مبحث اول قسم اول از کتاب وی تحت عنوان «تنزیل القرآن و عدد آیاته و اختلاف الناس فیه»، محقق کتاب، تحقیقی پیرامون زندگی وی انجام داده و در آن، اطلاعاتی در مورد نام، دوران زندگانی، شیوخ، مذهب، تألیفات و تاریخ وفات ارائه کرده است. گویا کتب تراجم و شرح حال نویسی، چندان به زندگی نامه او نپرداخته و لذا اطلاعات زیادی از وی در دست نیست. محقق در ابتدای این مبحث، به منابع و مصادری که مطالب اندکی پیرامون زندگی نامه وی در آن ها درج شده، اشاره نموده است.
این منابع عبارتند از: مقدمه و خاتمه کتاب «حجة القرائات»؛ ابتدای کتاب «تنزیل القرآن» (اثر حاضر، که فقط نام او در آن ذکر شده است)؛ انتهای کتاب «الصاحبی فی فقه اللغة» (که در آن به این نکته اشاره شده که ابن زنجله کتاب را از مؤلف آن، احمد بن فارس سنه 382ق شنیده است) و....
در کتاب «الصاحبی» ابن فارس چنین آمده است: «نوح بن احمد از قرائت این کتاب بر شیخ ابوالحسن احمد بن فارس و تصحیح آن در روز دوشنبه نهم شعبان 382ق فارغ شد و ابوالعباس احمد بن محمد معروف به غضبان و ابوزرعه عبدالرحمن بن محمد بن زنجله آن قرائت را شنیدند... و احمد بن فارس بن زکریا آن را به خط خود در محمدیه کتابت نمود».
از این نوشته، می توان به برخی از اطلاعات که متعلق به حیات ابوزرعه می باشد، دست یافت. از جمله تلمذ و شاگردی وی نزد ابن فارس و اینکه در محمدیه که از محله های شهر ری، واقع در شمال بلاد فارس می باشد، در سال 382ق می زیسته است. همچنین اینکه در آن زمان، وی در سنی بوده است که اهلیت قبول وصف سماع را داشته و این دلالت بر مشهور بودن او به این علم در آن مرحله از سن دارد.
