ابن حبیب شرف الدین بن عبدالقادر

«ابن حبیب، شرف‌الدین بن عبدالقادر» یکی از فقیهان، مفسران و نحویان برجسته در مذهب حنفی بود که در حدود پس از سال ۱۰۰۵ قمری در منطقه غزه در جنوب فلسطین زندگی می‌کرد. از زندگی شخصی و جزئیات حیات او اطلاعات گسترده‌ای در دست نیست، اما از آثار و مکاتبات علمی‌اش می‌توان جایگاه علمی او را تا حدی شناخت. او در فضای علمی زمان خود با دانشمندان دیگر ارتباط داشت و از جمله مهم‌ترین این ارتباط‌ها، تبادل نامه‌های علمی میان او و شیخ حسن بورینی است که در آن مباحث تفسیری و قرآنی مورد بحث و نقد قرار می‌گرفت. در یکی از این مکاتبات، پرسشی درباره تفسیر ابوالسعود عمادی در مورد آیه‌ای از سوره فرقان مطرح شد که ابن حبیب در پاسخ، رساله‌ای علمی با عنوان «إرواء الصادی فی الجواب عن ابی السعود العمادی» تألیف کرد. پس از آن، بورینی برخی از دیدگاه‌های او را پذیرفت و برخی دیگر را نقد کرد و همین امر باعث شد ابن حبیب رساله دیگری در دفاع از دیدگاه خود با عنوان «الأرج العبقری و الجادی فی الدفع عن إرواء الصادی» بنویسد. این مجموعه رسائل در نهایت توسط او در یک کتاب گردآوری شد که «محاسن الفضائل بجمع الرسائل» نام گرفت و نشان‌دهنده توانایی علمی او در مباحث تفسیری و فقهی است. همچنین از دیگر آثار او می‌توان به «تحریر الافکار فی مسألة الاقرار» اشاره کرد که نسخه‌ای از آن در کتابخانه ظاهریه دمشق موجود است. با وجود اینکه تاریخ دقیق وفات او مشخص نیست، اما بر اساس شواهد علمی، حضور او تا حدود سال ۱۰۰۵ قمری تأیید شده است. بنابراین ابن حبیب را می‌توان از عالمان فعال در حوزه فقه و تفسیر دانست که بیشتر شهرت او به دلیل آثار علمی و مکاتبات پژوهشی‌اش باقی مانده است.