موسوعه تاریخ العراق بین احتلالین جلد هفتم

[ویکی فقه] موسوعه تاریخ العراق بین احتلالین جلد هفتم (کتاب). کتاب موسوعة تاریخ العراق بین احتلالین نوشته عباس عزّاوى محامى (متوفاى ۱۳۵۰)، پژوهشى است درباره حوادث و وقایع سیاسى عراق از زمان اشغال آن از سوى مغولان تا پایان حاکمیّت عثمانى ها و اشغال آن توسط انگلیس.
این کتاب بر اساس اسناد و مدارک معتبر، حوادث را به صورت سال شمار و نیز بر اساس حکومت ها و حاکمان از سال ۶۵۶ تا ۱۳۳۵ هجرى بیان داشته است. این اثر با سیاقی نو و بر اساس سنّت تاریخ نگارى با شیوه سال شمار، به بیان رویدادهاى مهم و وفیّات بزرگان پرداخته است. با این تفاوت که، از تحلیل و تفصیل برخوردار است. نویسنده به مناسبت، وضعیّت عراق و شهرهاى آن را از حیث جغرافیایى، فرهنگى و اقتصادى بررسى کرده و با معرفى حاکمان و امیران آن، روابط سیاسى عراق با دیگر کشورها و نیز خسارت هاى مالى و انسانى که بر اساس این اشغال گرى ها بر عراق تحمیل شده، تبیین کرده است. این پژوهش در هشت مجلّد، به ترتیب ذیل نگارش یافته است:مجلد اوّل: حکومت مغول (۶۵۶-۷۳۸ قمرى) (۱۲۵۸-۱۳۳۸ میلادى)؛مجلد دوّم: حکومت حلایریان (۷۳۸-۸۱۴ قمرى) (۱۳۳۸-۱۴۱۱ میلادى)؛مجلد سوم: دوران حکومت ترکمانان، قراقویونلو و آق قویونلو (۸۱۴-۹۴۱ قمرى) (۱۴۱۱-۱۵۳۴ میلادى)؛مجلد چهارم: دوره اوّل حکومت عثمانی (۹۴۱-۱۰۴۹ قمرى) (۱۵۳۴-۱۶۳۹ میلادى)؛مجلد پنجم: دوره دوم حکومت عثمانى (۱۰۴۹-۱۱۶۳ قمرى) (۱۵۳۴-۱۶۳۹ میلادى)؛مجلد ششم: دوره حکومت ممالیک (۱۱۶۳-۱۲۴۷ قمرى) (۱۷۵۰-۱۸۳۱ میلادى)؛مجلد هفتم: دوره سوم حکومت عثمانى (۱۲۴۷-۱۲۸۹ قمرى) (۱۸۳۱-۱۸۷۲ میلادى)؛مجلد هشتم: پایان حکومت عثمانى (۱۲۹۸-۱۳۳۵ قمرى)(۱۸۷۲-۱۹۱۷ میلادى).
گزارش محتوا
در جلد هفتم، حوادث تاریخی، تشکیلات اداری، فرهنگ و تمدن سرزمین عراق در دوره حکومت عثمانی، در فاصله سال های ۱۲۴۷- ۱۲۸۹ هجری قمری (۱۸۳۱- ۱۸۷۲ میلادی) بررسی شده است. پس از انقراض فرمانروایی ممالیک (۱۲۴۷) حکومت به دست والیان عثمانی افتاد که اولین آنها «علیرضا پاشا» (۱۲۴۷- ۱۲۵۸) بعد محمد نجیب پاشا (۱۲۵۸- ۱۲۶۵) و بدجت پاشا (۱۲۸۶- ۱۲۸۹ قمری) که از لجال سرشناس عثمانی بود، در این مجلد تا دوران او بازگو می شود.
← نقد و بررسی منابع
فهرست های اعلام، اقوال، قبائل و فرق، اماکن و آثار، کتب، الفاظ غریبه و مهم و تصاویر به ترتیب حروف الفباء تنظیم در ادامه آمده است و در پایان فهرست مطالب گنجانده شده است.در پاورقی ها، آدرس آنچه از کتب در متن بازگو شده آمده است. اگر مطالبی در متن آمده و مؤلف دیده خواننده نیاز به اطلاعات بیشتری در این زمینه دارد، در پاورقی کتب مربوط معرفی شده است.
منبع
...

💡 چنين حالتى را در صفحات ذيل از جلد هفتم كتاب كافى مى توان ديد: ج 7، ص 265 و 266 و 268 و 281 و 284 و 285 و 320 و 323 و 326 و 329 و 333 و 334 و 353 - 357 و 360 و 364 - 368 و 370 و 371 و 373 و 375.

💡 در بـعـضـى ديگر از آيات قرآن نيز اين دوزخيان به چهارپايان تشبيه شده اند بلكه ازچـهـارپـايـان بـدتـر: اولئك كـالانعام بل هم اضل اولئك هم الغافلون (اعراف - 169) كهشرح مبسوط آنرا در جلد هفتم صفحه 19 به بعد آورده ايم.

💡 این کتاب را که برنده جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۳۷ است یکی از بزرگ‌ترین رمان‌های قرن دانسته‌اند. بررسی دقیق و موشکافانه وقایع فرانسه پیش از جنگ جهانی جلد هفتم کتاب را (در چاپ ایرانی جلدهای سوم و بخشی از جلد چهارم) تا حد یک سند تاریخی ارزشمند جلوه می‌کنند. اکثر اشخاصی که نامشان در جلد هفتم کتاب (تابستان ۱۹۱۴) آمده‌است اشخاص حقیقی هستند.

💡 جلد هفتم از آغاز حکومت نادرشاه افشار در سال ۱۱۴۸ تا سال ۱۳۵۹ را در بر می‌گیرد و به چهار بخش و ۲۴ فصل تقسیم می‌شود.

💡 طبرى در تاريخ خود ميگويد: منظور از بشارت اولى مانند بشارت دومى در اين سورهبشارت به ولادت اسحاق است، همچنانكه در ساير سوره ها همين منظور است. ولى از نظرما اين سخن درست نيست و ما در جلد هفتم اين كتاب در ضمن داستانهاى ابراهيم (عليه السلام) بحثى در اين معنا گذرانديم.

💡 بـه نـظـر مـى رسد كه منظور از احصاء و شماره كردن اين نامها همان (تخلق ) به اينصفات است، نه تنها ذكر الفاظ آنها، بدون شك اگر كسى با صفت عالم و قادر يا رحيمو غـفـور و امـثـال ايـنـهـا، تخلق پيدا كند و اشعه اى از اين صفات بزرگ الهى در وجود اوبـتـابـد هـم بـهـشـتـى است و هم دعايش مستجاب (براى توضيح بيشتر به جلد هفتم تفسيرنمونه صفحه 25 - 28 مراجعه فرمائيد).