قالهر

قالهر. [ ] ( اِخ ) دهی است از دهات کاشان از نواحی ازدهار ( اردهار ) که تا ابروز ده فرسنگ فاصله دارد. این ده کوهی است که از یک سوی آن قطره های آب مانند عرق از بدن میچکد. روستائیان آن سامان درروزی از روزهای تیرماه در این نقطه گرد آیند و با هریک از آنان ظرفی است و هر یک پس از دیگری به آن کوه نزدیک میشود، و با تخته سنگی که در دست دارد بر آن میکوبد و میگوید: ای بیدخت؛ مرا از آب خود سیراب کن.من آن را برای درمان فلان درد میخواهم ! پس ظرف خود را از چکه های آب پر میکند و در تمام سال برای درمان دردها بکار میبرد و درمان مییابد. ( ترجمه محاسن اصفهان چ مجلس ص 16 و 17 ). و این قلعه بنزدیک قالهر است و قلعه بلند و حصین و محکم است. ( تاریخ قم ص 73 ).

💡 زبان (قهرودی) رایج در این دهستان شامل: قهرود، جوینان، الزگ، کامو، جوشقان قالی، زنجانبر، جهق، و شهرستان نطنز در کوهپایه‌های کرکس در دهستان‌های برزرود شامل ابیانه و روستاهای اطراف، طرق رود و روستاهای اطراف، و منطقه نیمه کویری بادرود و روستاهای اطراف، در جنوب و شرق، و دهستان‌های میمه و ونداده در شهرستان شاهین شهر، و قالهر و اطراف در شهرستان دلیجان، در جنوب غربی و غرب از قدیمی‌ترین زبان‌های ایرانی باستان، ایرانی میانه و اوستایی می‌باشد، بیش از نیمی از واژه‌ها و ادبیات آن با زبان بومی زردشتیان در استان یزد، و زبان محلی شهمیرزاد و سنگسر در استان سمنان مشترک است.

💡 سنگ نگاره‌های قالهر مربوط به سده‌های اولیه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دلیجان، بخش مرکزی، دهستان هستی جان، روستای قالهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۹۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.