صحنی دمشقی و نقد ابن تیمیه

[ویکی فقه] همواره نقد شخصیت های علمی مذاهب اسلامی به خصوص علمای اهل سنت تاثیر به سزایی در شناخت فرقه وهابیت و بنیانگذار فکری وی یعنی ابن تیمیه دارد در این مقاله به نظر یکی از علمای مذهب شافعی به نام حصنی دمشقی پیرامون ابن تیمیه و فتاوای وی می پردازم.
«شیخ تقی الدین ابوبکر بن محمد حصنی دمشقی شافعی» در سال ۷۵۲ هجری قمری در قریه ای به نام «حوران» به دنیا آمد و پس از آن به دمشق آمد و فقه شافعی را نزد استادانی چون زهری، ابن جابی و صرخدی و غزی آموخت و پس از آن به مقابله با ابن تیمیه پرداخت و در این راه تلاش بسیار کرد و عده ای از طلاب علوم دینی از او پیروی کردند و به همین خاطر در شام نزاعهای فراوان به وجود آمد و در سال ۸۲۹ ه. ق از دنیا رفت.
کتابها
وی شخصیتی است که احمد عیسی عاشور مؤلف کتاب «الفقه المیسر» کتاب خود را بر اساس کتاب «کفایة الاختیار» وی تنظیم و تالیف کرده است. این کتاب با نام «فقه آسان در مذهب شافعی» توسط دکتر محمود ابراهیمی ترجمه و به چاپ رسیده است. (و از حصنی دمشقی مؤلف اصلی کتاب نیز مقدمه ای با همین عنوان در ابتدای کتاب به چاپ رسیده است.) از وی کتابهای بسیاری چون «شرح صحیح مسلم» در سه جلد، و «المهمات» در دو جلد و «قواعد الفقه» به جای مانده است. یکی از مهمترین کتاب های وی کتاب «دفع شبه من شبه و تمرد» در رد افکار ابن تیمیه است
حصنی دمشقی و شخصیت ابن تیمیه
به نظر وی ابن تیمیه ای را که برخی دریای علم توصیف می کنند، برخی از پیشوایان او را زندیق مطلق می شمارند و علت گفتار این علما را بررسی تمام آثار علمی ابن تیمیه و مواجه نشدن با اعتقاد صحیحی در مورد ایشان و تفکیر مسلمانان در موارد متعدد و آمیخته بودن کتابهای وی به تشبیه خدا به مخلوقات و تجسیم ذات باری تعالی و هم چنین جسارت به ساحت مقدس رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) و شیخین و ملحد دانستن عبدالله بن عباس می داند. حصنی دمشقی بابی را به عنوان پرهیز از عقائد ابن تیمیه دارد و در این باب با اشاره به انحرافات موجود در شخصیت ابن تیمیه و استفاده وی از متشابهات قرآن برای فریفتن مردم به قصد فتنه انگیزی مردم را از تبعیت وی برحذر داشته و معتقد است با دقت در سخنان ابن تیمیه مطالبی یافته است که قادر به بیان آن نیست زیرا وی خدا را در تنزیه از تجسیم و تشبیه تکذیب کرده است.
نظر حصنی در مورد فتاوای ابن تیمیه
...

💡 بسیاری از نویسندگان کلاسیک تأیید می‌کنند که پیروزی کوروش به دشواری و در درازمدت تحقق یافته‌است. خیانت هارپاگ (که نمی‌شود آن را انکار کرد) سرنوشت جنگ را ناگهان تغییر نداد. به عقیده کتسیاس (نقل شده توسط دیودوروس) آستیاک در این دوره تدابیر سختی در پیش گرفت: فرماندهان سپاه خود را عزل کرد و مردان مورد اعتمادش را به جای آن‌ها گمارد. در یک‌کلام، آستیاک ارعاب را حاکم کرد. ژوستین (به نقل از کتسیاس) نوشته‌است که پس از شکست و خیانت هارپاگ، آستیاک خود در راس سپاه قرار گرفت و به مقابله با پارسیان پرداخت. نیکولای دمشقی و پولیانوس خاطرنشان می‌کنند که نبردهای سختی در پارس حتی نزدیکی پاسارگاد جریان گرفت. به نوشته پولیانوس:

💡 قسمت‌هایی از کتاب «تاریخ ایران» کتسیاس که از ۲۳ کتاب تشکیل شده، در آثار دیودور و ژوستین و پولیئن و نیکلاس دمشقی و مخصوصاً در منتخبات «فوتی» محفوظ مانده‌است. «دینون» و «پلوتارک» و سایر مؤلفان به کتسیاس استناد می‌کنند. کتسیاس پیوسته سعی کرده که اشتباهات و غلط‌های هرودوت را اصلاح کند و او را دروغگو و دروغ‌پرداز می‌خواند. کتسیاس غالباً گفته‌هایش مخالف هرودوت است و از اینرو «فوتی» سه بارخاطر نشان ساخته که اخبار روایات کتسیاس دربارهٔ کوروش و کمبوجیه و مغ و داریوش و خشایارشا با گفته‌های هرودوت به کلی متغایر و متفاوت است. در بسیاری از موارد که امکان رسیدگی و تحقیق وجود دارد دیده می‌شود که کتسیاس از جاده حقیقت منحرف شده‌است؛ ولی در عین حال آثار وی حاوی اطلاعات و اخبار مهمی دربارهٔ قرن ۵ پ. م است و زندگی ایرانیان آن زمان جز به جز در آثار او منعکس شده‌است. دربارهٔ تعیین ارزش وقایع قبل از پادشاهی داریوش اول، نباید اخبار و اطلاعات کتسیاس را نادیده گرفت، چرا که از این اخبار می‌توان اطلاعاتی دربارهٔ قتل مرموز بردیا و کسب قدرت پادشاهی داریوش و غیره به‌دست آورد.