حرف الماء

حرف الماء. [ ح ُ فُل ْ ] ( ع اِ مرکب ) آب تره. اوتره. سیسنبریون. ماماچم چم. مچی. قردامینی ( کردامی ). سین. صاحب اختیارات گوید: سیسنفریون. سبزون است و قردامینی ( کردامی نا ) نیز گویند، از بهر آنکه بطعم قردامومن بود، و آن حُرف است و آن نباتی است که در آب روید مانند قرةالعین چون تر بود گرم و خنک بود در دویم، وچون خشک گردد گرم و خشک بود در سیم. ورق وی پخته و خام خورند بول براند، و چون بشب ضماد کنند بر بثور لبنیه و بروز بشویند زایل گرداند - انتهی. و حکیم مؤمن گوید: نباتی است که در کنار آبها میروید برگش شبیه به برگ ترتیزک و در اول تکون مستدیر و در آخر باتشریف می شود، و او غیر جرجرالماء است، چه جرجرالماء درمیان آبهای ایستاده میروید و برگش بی تشریف است. تازه او در دوم گرم و خشک و یابس او در سیم، و مسخن و مدر بول و حیض و جهت علتهای بارده باطنی، و ضمادش جهت قروح و شور و کلف نافع است. داود ضریر انطاکی گوید: اما حرف الماء هو قلیل الحدة یقارب السلق، لطیف، قلیل التحلیل، لانه لاینبت الا فی المیاه فهی تضعف قوته.

💡 و اما جمله: (و ارجلكم )، بعضى كلمه (ارجل ) را به صداى پائين لام قرائت كردهاند، كه قهرا آنرا عطف بر كلمه (على رؤ سكم ) گرفته اند، و چه بسا گفته باشندكه مجرور بودنش از باب تبعيت است نه از باب عطف، نظير آيه: (و جعلنا من الماءكل شى ء حى ) كه مجرور بودن كلمه (حى ) به صرف تبعيت است و گر نهمفعول جعلنا بود، و بايد منصوب خوانده مى شد ولى اين حرف اشتباه است، براى اينكهدر ادبيات گفته اند كه تبعيت لغت طرد شده و بدى است و ما نمى توانيم كلام خداىعزوجل را بر چنين لغتى حمل كنيم، و جمله اى كه به عنوان شاهد آورده يعنى جمله: (وجعلنا من الماء كل شى ء حى ) به معناى (قرار داديم ) نيست تا كلمه (حى )مفعول آن باشد و به نصب خوانده شود و اگر به نصب خوانده نشده بگوئيم به تبعيتمجرور خوانده شده، بلكه كلمه (جعلنا) به معناى (خلقنا) است و معناى جمله اين استكه (ما از آب هر چيزى را خلق كرديم ) كه معلوم است در اين صورت مجرور بودن كلمه(حى ) بخاطر تبعيت نيست، بلكه بخاطر اين است كه صفت كلمه (شى ء) است.