النفس و الروح و شرح قواهما

[ویکی نور] النفس و الروح و شرح قواهما، در موضوع علم اخلاق، به زبان عربی در قرن هفتم هجری به دست امام فخرالدین محمد بن عمر رازی تألیف شده است.
این کتاب که از کتب مهم در علم اخلاق است با استناد به آیات قرآنی و روایات نوشته شده است که از ویژگی های این کتاب می توان به حساب آورد. فخر رازی در این کتاب از احیاء العلوم غزالی تأثیر شایانی پذیرفته است.
ترتیب مباحث کتاب به این صورت است که اول اصول کلی علم اخلاق ذکر شده است، سپس به علاج بیماری های نفس پرداخت شده است. فخر رازی در ابتداء قسم اول جایگاه انسان را در بین موجودات مشخص کرده است و مرتبۀ انسان را به عنوان موجودی که دارای عقل و حکمت و طبیعت و شهوت می باشد، تبیین نموده است.
وی ضمن بیان مقام ملائکه و حیوانات و این که وجود هر یک به چه شکلی است، حکمت خلقت انسان را مورد بررسی قرار داده است. وی خلقت انسان را دالّ بر کمال جود و رحمت الهی دانسته است. او وجود انسان را به جهات مختلف تقسیم کرده است.
فخر رازی روح انسان را موجودی غیر ازلی و ابدی می داند، برخلاف دیگر موجودات ممکن که غیر ازلی و غیر ابدی هستند و برخلاف واجب الوجود که ازلی و ابدی می باشد.

💡 انّ طاعة النفس و متابعة اهويتها اُسّ كل محنة و غواية. غررالحكم3 486

💡 پيروى از نفس و خواهش هاى آن، اساس هر رنج و ريشه ى هر گمراهى است؛ ان طاعة النفس و متابعة اءهويتها اءس كل محنة و راءس كل غوابة. (549)

💡 قال على عليه السلام: ثلاث من ابواب البرّ: سخاء النفس و طيب الكلام و الصّبرعلى الاذى.بحار / 71 / 89

💡 مردم ضعيف النفس و بى اعتماد به خويشتن، افرادى كه دچار زبونى و احساس حقارتهستند، با انزوا و كناره گيرى از قبول مسووليت شانه خالى مى كنند عمرى را به محروميتمى گذارنند. ولى افراد با شخصيت ونيرومند، مردان متكى به نفس و مبارز، باقبول مسووليت و بردبارى در مصائب زندگى، از طرفى به كاميابى و موفقيت هاىدنيوى نايل مى شوند واز طرف ديگر به فرمودهرسول اكرم (ص )، در پيشگاه خداوند بزرگ اجر بيشترى خواهند داشت.