اضطرار به ارتکاب

[ویکی فقه] اضطرار به ارتکاب به اضطرار به انجام فعلِ متعلق نهی اطلاق می شود.
اضطرار به ارتکاب، مقابل اضطرار به ترک بوده. و به معنای انجام دادن منهی عنه (ممنوع) به سبب اضطرار است.
توضیح
معمولا از این نوع اضطرار، در اضطرار به اطراف علم اجمالی در شبهه تحریمی که مکلف به ارتکاب یکی از اطراف علم اجمالی مضطر می گردد، بحث به میان می آید؛ برای مثال، شخصی در بیابان، دو ظرف آب شیرین دارد و علم اجمالی دارد که قطره خونی در یکی از آن دو افتاده است، سپس برای حفظ نفس و رفع تشنگی ناگزیر می شود از آب استفاده کند و یکی از آن دو را بنوشد؛ در این جا این بحث پیش می آید که آیا این اضطرار مانع فعلیت تکلیف می شود یا نه.

💡 در اين حال ابوالبقاء (كليد دار آستانه مقدس علوى ) عازم رفتن شد پس ‍ وارد حرم حضرتامير(ع ) شد و زيارت نمود و نماز خواند و نشست طرف بالاى سر و گفت: يا اميرالمؤ منيندر خدمت شما بوده ام و به مدت صد سال از حرم شريف شما دور نشده ام ولىالحال به اضطرار به جهت كسب معاش براى خود و اطفالم از شما جدا مى شوم و بسيارسخت است بر من دورى شما.

💡 (آرى ناچارى و اضطرار به اختيار منافاتى با اختيار ندارد مثلا كسى كه خود را بهاختيار از هواپيما پرتاب مى كند ديگر در بين زمين و آسمان اختيارى ندارد، نه مى تواندبرگردد و نه مى تواند از سقوط و متلاشى شدن خود جلوگيرى كند ولى اين نتوانستنرفع ملامت از او نمى كند).

💡 با اين تفاوت كه انسان از همان روزها هم قريحه استخدام را داشته، كه بيانش گذشت، واين اجتماع كه گفتيم اضطرار به گردن بشر گذاشته، نمى تواند جلو آن قريحه رابگيرد، و صرف تعاون در بقا و رفع حوائج يكديگر اين قريحه را از ياد او نمى برده،

💡 ارتباط ضرورت حجت با ضرورت وحى و اضطرار و افتقار الى الله، ارتباطى اساسىو تنگاتنگ است. بحث ضرورت و اضطرار الى الحجة بهدنبال اضطرار به خدا و غيب و معاد و وحى مطرح مى شود و مى بينيم كه مرحوم كلينى دركافى، بحث را با همين عنوان دقيق و حساب شده ى اضطرار الى الحجة آغاز كرده است.