حلبی ساز
واژه «حلبیساز» در زبان فارسی به معنای فردی است که پیشه و حرفه او ساختن انواع ظروف و ابزار فلزی از ورقههای نازک حلبی است و در زمره مشاغل سنتی و صنایع دستی قدیمی قرار میگیرد. این واژه از ترکیب «حلبی» به معنای فلزی سبک و قابل انعطاف (معمولاً آهن یا فولاد نازک قلعاندود) و «ساز» به معنای سازنده و پدیدآورنده تشکیل شده است و در مجموع به کسی گفته میشود که با این ورقههای فلزی کار کرده و از آنها وسایلی مانند سینی، سطل، سماور، قابلمه و دیگر ظروف کاربردی میسازد. حلبیسازان در گذشته نقش مهمی در تأمین نیازهای روزمره مردم داشتند، زیرا بسیاری از وسایل خانگی به جای مواد صنعتی امروزی با دست و به وسیله همین صنعتگران ساخته میشد. این حرفه علاوه بر جنبه کاربردی، نوعی هنر دستی نیز محسوب میشد، زیرا نیازمند مهارت در برش، خمکاری و اتصال دقیق فلزات نازک بود. در شهرهای مختلف ایران، بهویژه در برخی مناطق مانند همدان، این پیشه رونق بیشتری داشته و حتی بازارها و راستههایی به نام «حلبیسازان» شکل گرفته است. حلبیسازان با استفاده از ابزارهای ساده اما مهارتهای دقیق، ورقههای فلزی را به اشکال گوناگون تبدیل میکردند و محصولاتشان هم جنبه مصرفی و هم جنبه تزئینی داشت. این واژه در متون لغوی به عنوان اسم فاعل یا صفت شغلی نیز به کار میرود و بیانگر هویت حرفهای فرد است. با گذشت زمان و پیشرفت صنعت، بسیاری از این وسایل جای خود را به محصولات صنعتی و کارخانهای دادهاند، اما حرفه حلبیسازی همچنان به عنوان بخشی از میراث فرهنگی و صنایع دستی شناخته میشود. بنابراین این کلمه واژهای است که هم به یک شغل سنتی اشاره دارد و هم بیانگر هنری دستی در ساخت ابزارهای فلزی کاربردی در زندگی روزمره مردم در گذشته است.
لغت نامه دهخدا
حلبی ساز. [ ح َ ل َ ] ( نف مرکب ) حلبی سازنده. آنکه پیشه اش ساختن آلات و ابزار از حلبی است. ( فرهنگ فارسی معین ). کسی که از ورقه های نازک حلبی سینی و سطل و سماور و جز آن سازد.
فرهنگ عمید
کسی که پیشهاش ساختن اشیای حلبی است، آن که ظرف هایی از حلبی می سازد.
فرهنگ فارسی
( صفت ) آنکه پیشه اش ساختن آلات و ابزار از حلبی است.
جمله سازی با حلبی ساز
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 (در میان شهرهای ایران، همدان به داشتن استادان حلبی ساز آوازهای افزونتر دارد. استادی که این پیشه را در همدان رونق داد و سبب شد که راستهای به نام حلبی سازان در بازار همدان شکل بگیرد، استاد «نورعلی ضرّابیان» بود. او این هنر را در اروپا بهتر و کارآمدتر آموخت و با بازگشت به همدان مغازهٔ حلبی سازی راه انداخت به کمک سه فرزندش این صنعت را رواج داد.
💡 میراث فرهنگی حرفه حلبی سازی مرهون تلاش افراد نوجو بازنشسته ضرابخانههای دوران ناصری است که هم در کار کردن با فلز مهارت داشتند و هم از زمره محدود افرادی بودند که زبانهای اروپایی میدانستند و با اروپاییان آمد و رفت داشتند.
