ابراهیم و حج در قرآن به پیوند میان حضرت ابراهیم (ع) و شکلگیری مناسک حج اشاره دارد، زیرا او به فرمان خدا مأمور شد کعبه را برای عبادت و انجام مناسک الهی آماده و پاکسازی کند. در این مأموریت، ابراهیم به همراه فرزندش اسماعیل خانه خدا را از هرگونه آلودگی و شرک پاک کردند تا جایگاهی برای عبادت خالصانه مؤمنان فراهم شود. در آیه ۱۲۵ سوره بقره آمده است که خداوند به ابراهیم و اسماعیل دستور داد خانه مرا برای طوافکنندگان، معتکفان و نمازگزاران پاکیزه کنید. همچنین ابراهیم (ع) در هنگام بالا بردن پایههای کعبه، از خداوند درخواست کرد اعمال و مناسک حج را به آنان بیاموزد و آن را پذیرفته گرداند. در آیه ۱۲۷ سوره بقره به دعای او اشاره شده که از خداوند خواست اعمال عبادی و شیوه صحیح حج را به آنان نشان دهد. از سوی دیگر، ابراهیم مأمور شد مردم را به حج دعوت کند تا از نقاط مختلف جهان برای عبادت به سوی کعبه حرکت کنند. این دعوت الهی باعث شد حج به عنوان یک عبادت جهانی و توحیدی در میان انسانها گسترش یابد و شکل رسمی پیدا کند. در قرآن آمده است که مردم باید از هر راه دور و نزدیک برای انجام حج به سوی خانه خدا بیایند و در آن اجتماع کنند. بنابراین، ابراهیم (ع) نه تنها بنیانگذار بنای کعبه است، بلکه پایهگذار معنوی و عملی مناسک حج نیز به شمار میرود. به همین دلیل، حج در اسلام ادامه همان سنت توحیدی ابراهیم (ع) در دعوت به یکتاپرستی و بندگی خداوند محسوب میشود.
ابراهیم و حج
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابراهیم علیه السّلام از جانب خداوند مأمور آماده سازی کعبه برای به جا آوردن مناسک حج شد؛ برخی آیات قرآن اشاره به این موضوع دارد.
ابراهیم علیه السّلام، مامور آماده سازی کعبه برای به جا آوردن مناسک حج:... عهدنا الی ابرهیم واسمـعیل ان طهرا بیتی للطائفین والعـکفین والرکع السجود.
بقره/سوره۲، آیه۱۲۵.
دعای ابراهیم علیه السّلام برای یادگیری مناسک حج:واذ یرفع ابرهیم القواعد من البیت واسمـعیل ربنا تقبل منا...؛ ربنا... و ارنا مناسکنا...
بقره/سوره۲، آیه۱۲۷.
ابراهیم علیه السّلام، مامور دعوت عمومی از مردم برای به جا آوردن مراسم حج:واذ بوانا لابرهیم مکان البیت ان لا تشرک بی شیـا وطهر بیتی للطائفین والقائمین والرکع السجود؛ و اذن فی الناس بالحج یاتوک رجالا و علی کل ضامر یاتین من کل فج عمیق.
حج/سوره۲۲، آیه۲۶.
...
[ویکی فقه] ابراهیم و حج (قرآن). حضرت ابراهیم (علیه السلام) پایه گذار کعبه و حج می باشد، و در قرآن کریم در کنار بسیاری از آیات حج نام این پیامبر عظیم الشأن ذکر شده است.
ابراهیم علیه السلام، از جانب خداوند مأمور به پاک سازی کعبه، برای بجا آوردن مناسک حج شد: «... وعهدنا الی ابرهیم واسمـعیل ان طهرا بیتی للطائفین والعـکفین والرکع السجود»...و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که خانه مرا برای طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان پاک و پاکیزه کنید.
بقره/سوره۲، آیه۱۲۵.
۱. ↑ بقره/سوره۲، آیه۱۲۵.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۰، ص۳۵۹، برگرفته از مقاله «ابراهیم و حج».
...