دیهه

💡 حسن قمی در تاریخ قم از فردقان با نام مزدجان یاد کرده و ضمن نقل قول از ابن‌فقیه؛ در خصوص آتشکده فردقان و چگونگی ویرانی آن در سال 288 هجری می‌‌نویسد: «چنین گوید همدانی در کتاب خود که در دیهی از دیهه‌ای قم، نام آن مزدجان[Mazdajan] آتشکده کهنه و دیرینه بوده است و در این آتشکده آتش آذرجشنسف بوده است و این آتش از جمله آتش‌هایی بوده که مجوس در وصف و حق آن غلو کرده‌‌اند. پس همه اوقات بدین قریه این آتشکده بوده است تا آنگاه که بیرون ترکی امیر قم بدین دیه رسید و بر باروهای آنها منجنیق‌ها و عرادها نصب کرد و آن را در سنه ثمان و ثمانین و مأتین بگرفت و فتح کرد و باروی آن خراب کرد و آتشکده را زیر و رو گردانید و آتش را بنشاند...».

💡 در قوانین فقهی مربوط به قصاص و خون، دیهه مبلغ مشخصی است که باید به خانواده مقتول پرداخت شود تا مسئله خون‌بهای آن‌ها حل گردد.

💡 تعیین میزان دیهه در پرونده‌های قضایی بر اساس نوع جرم و شرایط حادثه، توسط مراجع ذی‌صلاح و با دقت بسیار زیاد انجام می‌شود.

💡 توافق میان طرفین دعوا بر سر مبلغ دیهه می‌تواند راهی برای جلوگیری از درگیری‌های بیشتر و برقراری صلح و صفا در جامعه باشد.