عس

عس. [ ع َس س ] ( ع مص ) به شب گردیدن به پاسبانی. ( از منتهی الارب ). بشب گشتن ازبرای احتراز از دزدان. ( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ) ( از المصادر زوزنی ). طواف کردن درشب برای حفظ و حراست مردمان و یافتن اشخاص مشکوک. ( از اقرب الموارد ). || برآمدن خبر کسی. ( از منتهی الارب ): عس خبره؛ خبر او دیر آمد. ( از اقرب الموارد ). || چیزاندک خورانیدن قوم را. ( از منتهی الارب ). طعامی سبک دادن کسی را. ( از تاج المصادر بیهقی ) ( از دهار ): عس القوم؛ قوم را طعامی اندک خورانید. ( از اقرب الموارد ). || تنها چریدن ناقه. ( از منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ). تنها چرا کردن شتر. ( تاج المصادر بیهقی ) ( از دهار ). || شیر نادادن ناقه پیش کسی. ( از منتهی الارب ). عَسَس. و رجوع به عسس شود.
عس. [ ع َس س ] ( ع اِ ) گویند: جی بالمال من عسک و بسک؛ یعنی با جد و جهدخود، و آن لغتی است در «حسک ». ( از منتهی الارب ): جاءبه من عسه و بسه؛ یعنی آن را از جائی که بود و نبودآورد، و این دو از اتباع هستند و از هم جدا نمی گردند. ( از اقرب الموارد ). و رجوع به حَس و عَش شود.
عس. [ ع ُس س ] ( ع اِ ) کاسه بزرگ. ( منتهی الارب ). قدح بزرگ. ( آنندراج ) ( غیاث اللغات ). قدح بزرگ، و رَفد از آن بزرگتر است. ج، عِساس، عِسَسة، أعساس. ( از اقرب الموارد ). || ذکر و نره. ( از ناظم الاطباء ) ( از منتهی الارب ).
عس. [ ] ( اِ ) زرنیخ است. ( فهرست مخزن الادویة ).
عس. [ ع َ سِن ْ ] ( ع ص ) سزاوار و خلیق. ( از منتهی الارب )( از اقرب الموارد ). عَسی. عسی. رجوع به عسی شود.

زرنیخ است

💡 فَعَسی‌ أُولئِکَ أَنْ یَکُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِینَ عسی من اللَّه واجب، و قیل عسی راجع الی المؤمنین، ای هم بهذا العمل علی رجاء الجنّة.

💡 اندران دل که تویی، غم چه کند خانه شاه عس را چه گذر

💡 موسی گرفته مسند فرعونی عسی گزیده منصب دجالی

💡 فَأَمَّا مَنْ تابَ ای شهد و اقرّ و آمن، ای قبل و صدّق و عمل صالحا، یعنی عمل الدین کلّه، فَعَسی‌ أَنْ یَکُونَ مِنَ الْمُفْلِحِینَ، عسی من اللَّه واجب، و انّما قال فَعَسی‌ یعنی ان دام علی التّوبة و العمل الصّالح.

💡 گر باده خوری پا منه از خانه تو بیرون ترسم که بگیرند به مستی عس سانت

💡 آنگاه قدم پيش نهاد و به عسان بانگ زد كه: دست از اين بى گناه و فرزندانش برداريدكه آنها دخالتى در اين كار ندارند و اين كار از من صادر شده است !