تقدروا

[ویکی الکتاب] معنی تَقْدِرُواْ: که دست یابید
معنی لَمْ تَقْدِرُواْ: دست نیافته اید
ریشه کلمه:
قدر (۱۳۲ بار)

💡 در آيـه بـعـد بـشـارت بـيشترى به مسلمانان داده، مى گويد: (خداوند به شما غنائم وفـتـوحات ديگرى وعده داده است كه هرگز توانائى بر آن نداشته و نداريد ولى خداوندقـدرتـش بـر آن احـاطـه دارد، و او بـر هر چيز توانا است ) (و اخرى لم تقدروا عليها قداحاط الله بها و كان الله على كل شى ء قديرا).

💡 و لذا علماى نحو گفته اند: اگر لفظ ماضى، صله موصولى واقع شود، و يا صفت نكرهعامى بگردد، دو وجه به خود مى گيرد كه هر دو جايز است، يكى اينكه همان معناى ماضى(گذشته ) را بدهد، و يكى اينكه معناى مستقبل (آينده ) را، و هر دو جور در قرآن آمده، اولىمانند (الذين قال لهم الناس - آنهائيكه مردم به ايشان گفتند) و دومى مانند (الاالذين تابوا من قبل ان تقدروا عليهم - مگر آنكه پيش از دست يافتن تو بر ايشانتوبه كنند).

💡 4 اگر به جاى (فلم تجدوا ماء) مى فرمود: (فلم تقدروا على الماء)، و ياعبارتى نظير اين آورده بود بهتر بود، چون همشامل صورتى مى شد كه نمازگزار آب براى وضو وغسل ندارد، و هم آنجائى كه آب دارد و قدرت براستعمال آن ندارد، جواب از اين اشكال اين است كه عبارتى كه در قرآن كريم آمده همانمطلب را به كنايه مى فهماند، و معلوم است كه كنايه رساتر از تصريح است.

💡 مرد نزد سعيد بن قيس همدانى آمد، سعيد بن قيس جريان را به عرض على بن ابيطالبرساند كه يا اميرالمؤ منين كيفر كسانى كه با خدا و رسولش محاربه مى كنند و در زمينفساد راه مى اندازند چيست ؟ در پاسخ آيه شريفه را تلاوت كردند، كه: (ان يقتلوا اويصلبوا او تقطع ايديهم و ارجلهم من خلاف او ينفوا من الارض )، آنگاه تتمه آيه راخواندند كه: (الا الذين تابوا من قبل ان تقدروا عليهم )