ترومبوز

تشکیل لختۀ خون در قلب یا یکی از رگ ها و بسته شدن راه خون.

ترومبوز ( به انگلیسی: thrombosis ) به موقعیتی گفته می شود که یک لخته در داخل عروق سالم تحت شرایطی خاص ایجاد شود که می تواند مانع جریان خون در عروق شود. اگر این لخته یا تکه ای از آن در بدن شروع به حرکت کند به آن ترومبوآمبولی می گویند.
ممکن است ترومبوز در داخل ورید یا شریان ایجاد شود. ترموبوز وریدی باعث جمع شدن خون در قسمت آسیب دیده می شود در حالیکه ترومبوز شریانی بر ذخیره خون اثر گذاشته و منجر به آسیب اندامی می شود که توسط آن شریان خونرسانی می شود. ممکن است قسمتی از لخته خون شکسته شود و در بدن به حرکت در بیاید و موجب آمبولی شود، این نوع از آمبولی به عنوان ترومبوآمبولی شناخته می شود
این عارضه بسته به محل ایجاد آن ( ترومبوز وریدی یا شریانی ) یا ارگانی که خونرسانی آن مختل شده است نامگذاری می شود.
ترومبوز وریدی به معنای وجود ترومبوز ( لخته خونی ) در داخل ورید است. این نوع ترومبوز بیشتر در سیاهرگ های اندام تحتانی رخ می دهد.
به معنای تشکیل لخته خونی در دیواره داخلی یک ورید عمقی است. این اختلال که به DVT معروف است، بیشتر سیاهرگ های اندام تحتانی را درگیر می کند. این عارضه بیشتر بر روی ورید فمورال اتفاق می افتد. سه عامل در تشکیل یک لخته خون در یک ورید عمیق دخالت دارند که عبارتند از میزان جریان خون، ضخامت خون و کیفیت دیواره عروق.
نشانه های کلاسیک DVT عبارتند از تورم، درد و قرمزی منطقه آسیب دیده
نشانگان پاژه اسکروتر نوعی خاص از ترومبوز وریدی است که به شکلی نادر در اندام فوقانی بروز می کند. این بیماری معمولاً در افراد جوان به خصوص در دست غالب بروز می کند.
یک انسداد علامتی ورید کبدی اصلی می باشد، که باعث هپاتومگالی، درد شکمی، تندرنس، آسیت، زردی خفیف و در نهایت نارسایی کبد و پرفشاری ورید باب می شود
ترومبوز وریدپورت نوعی از ترومبوز سیاهرگی است که بر روی ورید پورت اثر می گذارد که می تواند منجر به بالا رفتن فشارخون ورید پورت و در نهایت کاهش میزان خونرسانی به کبد شود.
ترومبوز سیاهرگ کلیوی در اثر تشکیل لخته یا ترومبوز در سیاهرگ کلیوی پدید می آید که مانع از خروج خون از سیاهرگ کلیوی به میزان لازم می شود.
ترومبوز سینوس وریدی مغزی یا CVST به وجود ترومبوز یا یک لخته خون در سینوس های سیاهرگی سخت شامه که وظیفه تخلیه خون از مغز را به عهده دارند گفته می شود.

تروْمبوز (thrombosis)
حالتی که در آن، خون در سرخ رگ یا سیاه رگ لخته شده و خون رسانی در محدودۀ آن رگ مختل می شود. اگر لخته از محل خود جدا شود، غالباً به سوی شش ها حرکت و آمبولی ریوی ایجاد می کند. ترومبوز در سیاه رگ های ساق پا غالباً با التهاب وریدها، و ترومبوز در سرخ رگ ها با آتروم همراه اند. ترومبوز خطر سکتۀ قلبی و مغزی را افزایش می دهد. درمان آن تجویز داروهای ضد انعقاد یا عمل جراحی یا هر دوی روش هاست.

💡 انسداد ناشی از ترومبوز در سرخرگ قاعده‌ای، وضعیتی خطرناک محسوب می‌شود که اغلب با ادامه حیات منافات دارد. ترومبوز شریان قاعده‌ای معمولاً قسمت ابتدایی یا پروگزیمال شریان را که در خونرسانی به ناحیه پل مغزی نقش دارد، درگیر می‌کند. بخش‌هایی از ساقه مغز که به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، بیشتر باعث ایجاد علایم می‌گردند عبارتنداز:

💡 ۱- تشکیل میکروترومبوزهای متعدد درون‌رگی و در نهایت انسداد ترومبوزی عروق کوچک و متوسط که به این ترتیب می‌تواند جریان خون ارگان‌ها را مختل کرده و باعث ایجاد ایسکمی یا کمبود اکسیژن اعضا شود، لذا ممکن است در ایجاد نارسایی ارگان‌های متعدد شرکت نماید.

💡 ترومبوز رگ‌های خونی (سیاهرگ یا سرخرگ) باعث اختلال در جریان خون بدن می‌گردد، که شدت آن به اندازه ترومبوز، محل درگیری و نوع رگ بستگی دارد. به حرکت ترومبوز (لخته خونی) آمبولی می‌گویند و درصورت آمبولی ریه، احتمال مرگ بیمار وجود دارد.

💡 اصلی‌ترین عامل در حمله ایسکمی وجود یک آمبولی و انسداد یکی از رگ‌های مغزی توسط آن است. منشأ و مبدأ این آمبولی می‌تواند پلاک درون‌رگی حاصل از یک اترواسکلروز یا ترومبوز باقی‌مانده از یک فیبریلاسیون در قلب باشد. این گرفتگی در یک دوره‌زمانی بسیار کوتاه رخ می‌دهد و بنابراین آسیب‌های دائمی ایجاد نمی‌کنند.

💡 به عنوان مثال اگر ترومبوز وریدپورت به علت سیروز کبدی ایجاد شود، خونریزی یا علائم دیگری از بیماری کبد ممکن است بروز کند. اما اگر این بیماری بر اثر فلبیت عروق ایجاد شود علائم عفونت مانند تب، لرز، عرق شبانه نمایان خواهد شد.

💡 تشخیص این عارضه معمولاً توسط سونوگرافی، سی‌تی اسکن با کنتراست و یا ام‌آرای صورت می‌گیرد. همچنین آزمایش سطح خونی دی‌دایمر نیز می‌تواند در تشخیص این بیماری کمک کننده باشد، زیرا در ترومبوز وریدپورت میزان شکستن فیبرین افزایش یابد و این اتفاق منجر به افزایش سطح دی‌دایمر خواهد شد.