ابوعلی حسن بن خالد برقی

[ویکی فقه] ابوعلی حسن بن خالد، از راویان موثّق شیعه و از اصحاب امام هادی (علیه السّلام) و صاحب کتاب النوادر است.
ولادت او معلوم نیست، ولی وفات او حدود سال ۲۵۵ ه روی داده، زیرا امام هادی (علیه السّلام) تفسیر قرآن معروف به تفسیر عسکری را که بالغ بر ۱۲ مجلد می باشد، در فاصله سال های ۲۲۰ تا ۲۵۴ ه. بر او املا کرده است. (این تفسیر غیر از تفسیر العسکری است که امام حسن عسکری (علیه السّلام) بر دو فرزندی که از استرآباد به وی در سامرا پناه آورده بودند، املا کرده است.)
اطلاعات ناقض از زندگی برقی
از زندگی و چگونگی تحصیلات او اطلاعی در دست نیست، اما خاندان برقی به دانش و فقاهت مشهورند. برادر بزرگ تر او، ابوعبداللّه محمّد بن خالد برقی عصر امام هادی (علیه السّلام) را درک نکرده و در زمان امام جواد (علیه السّلام) وفات یافته است. برادر دیگر او، که از وی کوچک تر است، ابوالقاسم فضل بن خالد نام دارد. برادرزاده او احمد بن محمّد بن خالد برقی (م ۲۷۴ یا ۲۸۰ ق) از راویان سرشناس شیعه و صاحب کتاب رجال است. شواهد موجود نشان می دهند که صاحب شرح حال مدت زیادی را در کنار امامان معصوم (علیهم السلام)، به ویژه امام هادی (علیه السلام)، به سر آورده و از تعالیم آن بزرگان بهره برده است. روایاتی که وی نقل می کند بیشتر مربوط به تفسیری است که امام هادی (علیه السّلام) در مدت امامت خویش، در ضمن ۱۲ جلد، بر او املا کرده که بخش های قابل ملاحظه ای از آن در تفسیر قمی به چشم می خورد. وی تعداد زیادی از روایات را نیز به طور مستقیم از امام رضا (علیه السّلام) نقل کرده است. بنابراین، از استادان و مشایخ روایی او کسی جز امامان مذکور (علیه السّلام) را نمی توان نام برد.
شاگردان
از جمله شاگردان روایی او ابراهیم بن هاشم قمی، محمّد بن عیسی، احمد بن ابی عبداللّه برقی هستند.
تالیفات
...

💡 از سده پنجم میلادی تا سده سیزدهم میلادی، مسیحیان نسطوری در نیشابور شمار برجسته‌ای داشته‌اند. تئودور نیشابوری پزشک مسیحی در سده چهارم میلادی بود که به سفارش وی شاهپور دوم کلیسایی در نیشابور در سده چهارم میلادی بنا نهاد. گزارش‌های از نویسندگان مسلمان، دربارهٔ گرایش‌ها و گرویدن‌های مسیحیان به اسلام در نیشابور در دست است. ابوعبدالله حاکم در تاریخ نیشابور از ابوعلی حسن بن عیسی نام می‌برد که از خاندانی اصیل و ثروتمند مسیحی بوده که با راهنمایی عبدالله بن مبارک مسلمان شد و از میان فرزندانش، فقها و محدثان بنامی در نیشابور برخاستند. کلیسای جامع نیشابور در جنگ‌ها و زلزله‌های سدهٔ ۱۳ میلادی نابوده شده است و بازسازی نشد.