[ویکی فقه] ابن منده یحیی بن عبداللّه اصفهانی، از محدّثین خاندان ابن منده اصفهان در قرن پنجم هجری بوده است.
ابوزکریّا یحیی بن عبداللّه اصفهانی، از محدّثین خاندان ابن منده اصفهان است. وفاتش در سال ۴۴۵ق روی داده، و کتاب تاریخ اصفهان از تالیفات او است.
امین احمد، رازی بن خواجه، هفت اقلیم، ج۲، ص۳۴۸.
۱. ↑ امین احمد، رازی بن خواجه، هفت اقلیم، ج۲، ص۳۴۸.۲. ↑ مدرس تبریزی، محمدعلی، ریحانه الادب، ج۸، ص۲۳۴.
مهدوی، سید مصلح الدین، اعلام اصفهان، ج۱، ص۲۲۷.
...
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 یحیی بن عبدالله که در قیام صاحب فخ شرکت داشت و پس از شهادت صاحب فخ در خفا میزیست، برای در امان ماندن از مکر و کشتار عباسیان، به طرف شرق رهسپار و ابتدا وارد طبرستان شد و چون حاکم آن جا از او حمایت نکرد، به دیلمان رفت.
💡 در زمان هارون الرشید یکی از پیروان زیدیه (شاخهای از شیعه که به قیام علیه حکومت خلیفه شهیر بودند) که از معرکه فخ گریخته بود، به نام یحیی بن عبدالله، به دیلم رفته و با کمک اسپهبد جستانیان، در ۱۷۵ هجری، شورش نمود ولی سرکوب شد.
💡 بسترهای درونی و بیرونی جنبش علوی در خلال دو قرن شکل گرفت و کماکان گسترش مییافت. پیش از این، در زمان هارونالرشید، یحیی بن عبدالله با حمایت حاکم جستانی در دیلمان قیام کرده ولی با اعزام ۵۰٬۰۰۰ سرباز از بغداد، حاضر به پذیرش صلح شدهبود. حسن بن زید، پس از قبول دعوت طبرستانیها، به آن منطقه کوچ کرد و با ورود او به طبرستان، منطقه شکل جدیدی به خود گرفت. در ۲۵ رمضان ۲۵۰ ه.
💡 به هر حال، تصویر یک گیلان الحاق طلب که در نقش پناهی برای ایرانیت عمل میکند با مجموعهای از وقایع عمده در جریان قرون هشتم و نهم میلادی که یکتایی بیامان منطقه را برجسته کرد بیشتر تقویت شد: قیام یحیی بن عبدالله زیدی، مازیار، گرویدن جمعیتهای دیلم و بیه پیش (منطقه شرق سفیدرود) به شیعه زیدی، ایجاد دولت زیدی در منطقه حاشیه دریای خزر، و حضور دودمانهای محلی که چون پاسداران سنتهای ایرانی عمل میکردند.
💡 اولین پادشاهی که از جستانیان معروف است مرزبان پسر جستان که در زمان خلیفه هارون الرشید است. پناه بردن یحیی بن عبدالله به کوهستان دیلم و داستان او که در زمان مرزبان یا زمان پدرش جستان بوده است.
