شرح ابن عقیل

[ویکی نور] شرح ابن عقیل، اثر بهاءالدین عبدالله بن عقیل عقیلی همدانی، شرح غیر مزجی «الفیه ابن مالک»، از کتاب های قدیمی آموزش قواعد عربی و کسب دانش تخصصی در زمینه علم نحو و صرف است که نقش کاربردی آن مورد توجه مراکز علمی و عنایت صاحب نظران و متخصصان زبان و ادبیات عربی در ایران و کشورهای اسلامی دیگر - از جمله مصر، سودان، لبنان، سوریه و... - بوده و هست.
کتاب، به زبان عربی و حدودا در نیمه اول قرن هشتم نوشته شده است.
کتاب با دو مقدمه از مصحح در بیان وجه تسمیه الفیه و اشاره به شروح آن، آغاز شده و مطالب، بدون فصل بندی خاصی، در دو جلد، ارائه گردیده است.
خود کتاب «الفیه ابن مالک»- که متن اصلی کتاب و شامل هزار بیت شعر آموزشی است، از شهرت زیادی برخوردار است؛ تا حدی که شروح و حواشی گوناگون آن، به چند برابر حواشی متون نحو دیگر می رسد.
کتاب، دوره نسبتاً کاملی از قواعد عربی تفصیلی را دربرمی گیرد و چنانچه نقاط ضعف آن را استادان محترم رشته زبان و ادبیات عربی برطرف کنند، برای تقویتِ بنیه علمی دانشجویان در زمینه دانش تخصصی و تأمین نیازهای آنان بسیار مفید است.
[ویکی فقه] شرح ابن عقیل (کتاب). «شرح ابن عقیل»، اثر بهاء الدین عبدالله بن عقیل عقیلی همدانی است.
«شرح ابن عقیل»، اثر بهاء الدین عبد الله بن عقیل عقیلی همدانی، شرح غیر مزجی «الفیه ابن مالک»، از کتاب های قدیمی آموزش قواعد عربی و کسب دانش تخصصی در زمینه علم نحو و صرف است که نقش کاربردی آن مورد توجه مراکز علمی و عنایت صاحب نظران و متخصصان زبان و ادبیات عربی در ایران و کشورهای اسلامی دیگر ـ از جمله مصر، سودان، لبنان، سوریه و... ـ بوده و هست. کتاب، به زبان عربی و حدودا در نیمه اول قرن هشتم نوشته شده است.
ساختار
کتاب با دو مقدمه از مصحح در بیان وجه تسمیه الفیه و اشاره به شروح آن، آغاز شده و مطالب، بدون فصل بندی خاصی، در دو جلد، ارائه گردیده است. خود کتاب «الفیه ابن مالک»- که متن اصلی کتاب و شامل هزار بیت شعر آموزشی است، از شهرت زیادی برخوردار است؛ تا حدی که شروح و حواشی گوناگون آن، به چند برابر حواشی متون نحو دیگر می رسد. کتاب، دوره نسبتاً کاملی از قواعد عربی تفصیلی را دربر می گیرد و چنانچه نقاط ضعف آن را استادان محترم رشته زبان و ادبیات عربی برطرف کنند، برای تقویتِ بنیه علمی دانش جویان در زمینه دانش تخصصی و تأمین نیازهای آنان بسیار مفید است. کتاب، به گونه ای ساده و رسا نگارش یافته و به عقیده اغلب نحویان، بهترین شرح بر الفیه ابن مالک به شمار می رود. شیخ محمد محی الدین عبد الحمید نیز شرح دیگری بر ابیات الفیه و بر همین شرح ابن عقیل در هامش کتاب افزون ساخته که در آن به ترکیب ابیات الفیه و همچنین به توضیح و تفسیر نکاتی پرداخته است که ابن عقیل، به وجه ایجاز و اختصار، بدان ها اشاره کرده و یا از ایراد آن ها، صرف نظر کرده است. شیخ محمد محی الدین، شرح خود را «منحة الجلیل بتحقیق شرح ابن عقیل» نام نهاده است که در واقع، منقح ترین چاپ و گزیده ترین شرح موجود می باشد؛ زیرا شواهد شعری و نصوصی که شیخ عبد الحمید بر شواهد ابن عقیل افزوده و از سوی دیگر، شواهد ابن عقیل را به وجهی محققانه، پژوهش و بررسی نموده است، مزیت این شرح را بر شروح دیگر، چندین برابر گردانیده است.
گزارش محتوا
...

💡 نخستین اثر صادق سجادی زیر عنوان طبقه‌بندی علوم در تمدن اسلامی (تهران، ۱۳۶۰) مقدمهٔ همان پژوهش‌هاست. از همین تاریخ، هفته‌ای دو روز همراه جمعی از استادان جوان دانشگاه‌ها، در کتابخانۀ پدرش گرد می‌آمدند و از محضر او استفاده می‌کردند. در آن دوره که قریب به ۴ سال به طول انجامید، کتاب‌هایی چون شرح ابن عقیل، مختصر و مطول تفتازانی، اشارات بوعلی سینا، فراید الاصول شیخ انصاری را نزد ایشان خواندند. در خلال این مرحله از دانش‌آموزی، مدتی به عنوان ویراستار در برخی مراکز فرهنگی به کار پرداخت و آنگاه به خدمتِ مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی درآمد.