دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] سمط النجوم (کتاب). کتاب سمط النجوم العوالی فی انباء الاوائل و التوالی، اثر عبدالملک بن حسین بن عبدالملک عصامی مکی شافعی از مورخان مکی، اثری چهار جلدی در تاریخ عمومی اسلام تا روزگار خود با محور قرار دادن شهر مکه است.
وی حوادث تا سال ۱۰۹۹ را در کتاب خود آورده است. وی در مقدمه کتاب اشاره به اهمیت تاریخ کرده و یادآور شده است که گرچه تاریخ در ظاهر یک مشت حوادث است اما در باطن آکنده از عبرت و اعتبار است. وی از شافعی نقل کرده که گفته است علم التاریخ یزید فی العقل. او به نقادی آنچه در تاریخ آمده اشاره کرده و خبر جعل نامه ای از سوی یهودیان خیبر را آورده که ادعا کردند رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلّم) در خیبر آن را در اسقاط جزیه از آنان نوشته و در آن شهادت جمعی از صحابه نیز بوده است.وقتی این نامه به دست خطیب بغدادی رسید، آن را تکذیب کرد و گفت: چطور ممکن است شهادت معاویه پای این نامه باشد، با این که او در فتح مکه مسلمان شده است؟ نیز چگونه ممکن است شهادت سعد بن معاذ باشد در صورتی که وی پس از غزوه خندق درگذشته است!عصامی در همان مقدمه فهرستی مشتمل بر ۱۰۵ کتاب تاریخی از آثار که وی از آن ها در تالیف کتاب خود بهره گرفته به دست داده است این فهرست نشانگر دامنه کار وی در بهره گیری از آثار تاریخی است که برخی از آنها تاکنون نیز ناشناخته باقی مانده است.
بخش های کتاب
این کتاب در چهار بخش منظم شده است.بخش نخست درباره انبیای سلف و آباء پیامبر، بخش دوم سیره نبوی، بخش سوم در تاریخ خلفای نخست تا امام حسن (علیه السّلام) و بخش پایانی از دولت اموی تا زمان مولف. در این بخش وی به ترتیب از دولت های اموی، عباسی، فاطمی، ایوبی، ترکمانی، و عثمانی، سخن گفته است. خاتمه کتاب که از صفحه ۱۱۰ مجلد چهارم کتاب درباره انساب طالبیان و حاکمان علوی مکه خاندان اشراف است. این بخش از هر حیث مشتمل بر نکات تازه ای درباره شهر مکه و رخدادهای محلی آن است.
مأخذ
رسول جعفریان، منابع تاریخ اسلام.
عناوین مرتبط
...
