سجستان. [ س ِج ِ ] ( اِخ ) شهری است بمشرق، معرب سیستان. ( آنندراج ). ولایت و ناحیه بزرگیست. گویند نام بلوکیست و نام شهرش زرنج است و تا هرات ده روز است و در طرف جنوبی این شهر واقع شده، زمینش ریگزار سرابست و اتصالاً باد میوزد. ( از معجم البلدان ).اسم شهری است از شهرهای خراسان. ( المعرب جوالیقی ص 198 ). عوام سگستان گفتند و عرب معرب کردند سجستان خواندند. ( نزهة القلوب ). و سیستان را اصل سگستانست و از این رو به تازی سجستان نویسند که گاف را جیم گردانند. ( فارسنامه ابن البلخی صص 65 - 66 ):
نه میر خراسان پسندد ورا
نه شاه سجستان نه میر خلاف.ناصرخسرو ( دیوان چ کتابخانه تهران ص 331 ).سلطان ملک سجستان بگرفت. ( ترجمه تاریخ یمینی ). با ده هزار سوار به سجستان رفت. ( ترجمه تاریخ یمینی ). رجوع به سیستان شود.
نام قدیم آن زرنگ ( پب ) بود. پس از مهاجرت سکه ها ( سکا اسکوتاسکیثسیت ) در زمان فرهاد دوم اشکانی ( ۱۲۸ - ۱۳۶ ق. م. ) و اردوان دوم ( ۱۲۴- ۱۲۷ ق م. ) بطرف جنوب گروهی از آنان در زرنگ مستقر شدند. از این زمان زرنگ بنام آنان سکستان خوانده شد. ۱ - سیستان سرزمینی پست است که در دنباله کوههای مرکزی و شرقی ایران بین کوههای مکران و نجد هشتادان و کوههای افغانستان قرار گرفته و آن از اراضی شن زاری است که سیلابهای نواحی مجاور درگودالهایش جمع شده ودریاچه ها و باتلاقهای هامون و گودزره را تشکیل داده است. در خاک سیستان رود هیرمند (هیلمند ) جاری است که از کوههای افغانستان سرچشمه میگیرد وارد خاک ایران میشود.وسعت سیستان ۴۴۱۲ کیلومتر مربع است که ازین مقدار حدود ۳٠٠٠ کیلومتر مربع دایر و بقیه باتلاقی است. محصولات سیستان گندم جو پنبه و تنباکو بمقدار کم کاشته میشود. مرکز سیستان شهر زابل است. سیستان یکی از انبارهای گندم ایران بود ولی اخیرا بر اثر سدی که بر رود هیرمند در خاک افغانستان بستهاند آب آن کم شده و سطح کاشت در سیستان بسیار تقلیل یافته است.
شهری است به مشرق معرب سیستان ولایت و ناحیت بزرگیست.
رجوع شود به:سیستان، ناحیه تاریخی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 حمزه از تابعان حصين بن رقاد بود كه در سجستان شورش كرد. حمزه معتقد بود كه دريك زمان دو امام مى توانند حضور داشته باشند، در صورتى كه متفقالقول نباشند. اين گروه خير و شر را به خداوند نسبت مى دادند.
💡 گفته میشود که زرنگ را گرشاسپ بنا کردهاست. آن را زره نیز مینامیدند. در قدیم «زرنکه» (درنژینه) بعدها «سکستنه» سجستان، سیستان شده معرب آن زرنج است.
💡 حریز اولین فقیه شیعی در اسلام است که شیخ طوسی در رجال او را در ردیف مصنفان بزرگ شیعه بهشمار آورده است. پدرش قاضی سجستان بود.
💡 وی اولین فقیه شیعی در اسلام است که شیخ طوسی در رجال او را در ردیف مصنفان بزرگ شیعه بحساب آورده است. پدرش قاضی سجستان بود.
💡 تو از کابل خدا افزون نیی کز کینه لشکرکش زهند وقندهار و سند و لاهور و سجستان شد
