زاب علیا

زاب علیا. [ ب ِ ع ُ ] ( اِخ ) نام رود لیکوس است که در شرق دجله جاریست و به رود شیل ایرماق، واقع در کاپادوکیه قدیم میریزد و با زاب سفلی در دو طرف آدیابن قرار دارند. مؤلف ایران باستان آرد: کاپادوکیه قدیم در قسمت شرقی آسیای صغیر واقع و حدود آن چنین بود، در شمال، دریای سیاه، در جنوب، کوههای توروس کیلیکیه، از طرف مشرق رود فرات و از سمت مغرب رود هالیس [ قزل ایرماق کنونی ]. بیشتر این مملکت فلاتی است مسطح که روئیدنی کم دارد و آب و هوای آن برّی است. قسمت های حاصل خیزش در طرف جنوب شرقی در دامنه کوهها بطرف فرات است و در شمال در سواحل دریای سیاه. این قسمت شمالی را نویسندگان و مؤرخین قدیم پنت کاپادوکی یا به اختصار پنت نامیده اند. از رودهای مملکت، رود هالیس ( قزل ایرماق ) و ایریش ( شیل ایرماق ) قابل ذکر است و به رود دوم، رود پرآب لیکوس میریزد ( لیکوس را با زاب بزرگ یا علیا مطابقت داده اند ). این رودها قابل کشتی رانی نیست. ( ایران باستان ج 3 ص 2122 ). مؤلف تاریخ کرد گوید: ناحیه بین زاب سفلی و زاب علیا و نام سرزمین لولوبیوم و گوتیوم مذکور است که بتصرف سارگن درآمده است. ( تاریخ کرد تألیف رشیدیاسمی ص 23 ). و رجوع به آلتون کوپری و کوپری سوئی، در قاموس الاعلام و زاب سفلی شود.

نام رود لیکوس است که در شرق دجله جاری است

💡 زاب بزرگ یا زاب علیا، رودی در غرب فلات ایران است که از کوه‌های جنوب شرقی ترکیه سرچشمه گرفته و پس از گذر از زاگرس غربی در شمال عراق، در نزدیکی شهر موصل به رود دجله می‌ریزد. زاب بزرگ در زبان کردی «زی بدینان» نامیده می‌شود. نباید این رود را با زاب کوچک که از غرب ایران سرچشمه می‌گیرد اشتباه گرفت.

💡 این رود به زاب علیا (بزرگ) و زاب کوچک (سفلی) تقسیم می‌شود. لیکوس را با زاب بزرگ یا علیا مطابقت داده‌اند.