خسران نفس

[ویکی فقه] خسران در لغت به معنی از دست دادن سرمایه و کمبود آن است که گاه به انسان، نسبت داده می شود و گفته می شود «خَسِرَ فُلان» و گاه به خود عمل، نسبت داده می شود و گفته می شود «خسرت تجارته».
خسران نفس به معنای آن است که آدمی نفس خود را مورد هلاکت و بدبختی قرار دهد، به طوری که استعداد کمالش از بین برود و سعادت به کلی از او فوت شود. به گونه ای که دیگر امیدی برای برگشت و یا تحلیل آن نماند.
خسران در آیات
قرآن کریم که برنامه کامل سعادت و تکامل فرد در جامعه است، در سوره عصر به طور صریح و روشن، اعلام می کند که همه انسان ها در زیان طبیعی و خسران هستند.«انسان ها همه در زیانند.» سپس راه فرار از این زیان را، از ناحیه فرد و اجتماع تعیین نموده است: «مگر کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام داده اند.» «و یکدیگر را به حق سفارش کرده و یکدیگر را به شکیبایی و استقامت توصیه نموده اند.»
در آیات بسیار دیگری نیز، از خسران و عوامل آن یاد کرده است: «ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر از کسانی که کافر شدند اطاعت کنید، شما را به گذشته هایتان باز می
گردانند و سرانجام زیانکار خواهید شد.»
خسران در روایات
در روایات نیز به طور گسترده به این مطلب پرداخته شده و علاوه بر تعاریف، مصادیقی هم برای خسران آدمی بیان شده است:
۱. امام باقر علیه السلام می فرمایند: بگو زیانکاران کسانی هستند روز قیامت خانواده شان را مغبون کردند.
۲. امام علی علیه السلام فرمودند: آنکس که در روزهای امید خود و پیش از فرا رسیدن اجلش کوتاهی کند، زیانکار باشد و اجلش به او ضرر زند.
۳. امام علی علیه السلام می فرمایند: چه کسی زیانکار تر از آن که آخرت را با دنیا عوض کرد؟
عوامل خسران نفس
...
[ویکی اهل البیت] خسران نفس به معنای آن است که آدمی نفس خود را مورد هلاکت و بدبختی قرار دهد، به طوری که استعداد کمالش از بین برود و سعادت به کلی از او فوت شود. به گونه ای که دیگر امیدی برای برگشت و یا تحلیل آن نماند.
خسران در لغت به معنی از دست دادن سرمایه و کمبود آن است که گاه به انسان نسبت داده می شود و گفته می شود «خسر فلان» و گاه به خود عمل نسبت داده می شود و گفته می شود «خسرت تجارته».
قرآن کریم که برنامه کامل سعادت و تکامل فرد در جامعه است، در سوره عصر به طور صریح و روشن اعلام می کند که همه انسان ها در زیان طبیعی و خسران هستند: «انسان ها همه در زیانند».
سپس راه فرار از این زیان را، از ناحیه فرد و اجتماع تعیین نموده است: «مگر کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام داده اند».
«و یکدیگر را به حق سفارش کرده و یکدیگر را به شکیبایی و استقامت توصیه نموده اند».
در آیات بسیار دیگری نیز، از خسران و عوامل آن یاد کرده است: «ای کسانی که ایمان آورده اید، اگر از کسانی که کافر شدند، اطاعت کنید شما را به گذشته هایتان بازمی گردانند و سرانجام زیانکار خواهید شد».
در روایات نیز به طور گسترده به این مطلب پرداخته شده و علاوه بر تعاریف، مصادیقی هم برای خسران آدمی بیان شده است:

💡 و معناى آيه به هر حال اين است كه مال ابولهب و عملش و يا اثر عملش دردى از او دوا نكردو به نفرين خدا و يا قضاى او، هم دچار تباب و خسران نفس شد و هم تباب و خسران دودستش.

💡 مقصود از خسران نفس و اهل، و اينكه چنين زيانى (خسران مبين ) است

💡 (چند روايت درباره خسران نفس و اهل، اطاعت جباران، و...)

💡 معناى خسران نفس و ضلال گم شدن متريات و مراد از اينكه كفار در آخرت(اخسرون) هستند

💡 عـلاوه بـر اين، مال و يا جاه وقتى با خسران از دست رفت، جبرانش ممكن است، چه بسا مىشـود كـه مـثـل آن و يـا بـهـتـر از آن جـايگزين آن گردد، به خلاف خسران نفس، كه ديگرجبران نمى پذيرد.