تقدیرگرایی

{fatalism} [آینده پژوهی و آینده نگری] دیدگاهی روان شناختی مبتنی بر این باور که آدمی در تغییر روندها و رویدادهای آینده و تعیین سرنوشت خود ناتوان است

تقدیرگرایی (fatalism)
(یا: سرنوشت باوری) اعتقاد به بی تأثیربودن عمل انسان ها بر سیر رویدادها. مثلاً گفته می شود: یا مقدر است گلوله ای مرا بکشد یا مقدر نیست؛ اگر مقدر است مرا بکشد، در این صورت رعایت احتیاط سودی ندارد زیرا به هر حال مرا خواهد کشت؛ اگر مقدر نیست، در این صورت نیازی به احتیاط نیست زیرا مرا نخواهد کشت. پس در هر دو حال نیازی به رعایت احتیاط نیست. این قیاس ذوحدّین این حقیقت را نادیده می گیرد که کشته شدن یا کشته نشدن با گلوله، کاملاً به رعایت احتیاط های لازم وابسته است. تقدیرگرایی را هرگز نباید با موجَبیّت یا جبر علمی که به هیچ وجه متضمن بی تأثیربودن اعمال انسان نیست، خلط کرد.

💡 تاریخ‌نگاری کلاسیک شرح و ثبت وقایع تاریخی بدون نقد و بررسی و مداقه می‌باشد. تاریخ‌نگاری کلاسیک دارای شاخص‌هایی می‌باشد که آن را از سایر تاریخ‌نگاری‌ها متمایز می‌کند این شاخصه‌ها عبارت اند از: تقدیرگرایی، سنت گرایی، سلطنت طلبی، دین سالاری تملق گویی و چاپلوسی

💡 سه موضع اصلی در بحث جبر و اختیار وجود دارد که عبارتند از جبرگرایی، سازگارگرایی و اختیارگرایی که در کنار تقدیرگرایی چهار دیدگاه کلی این بحث را تشکیل می‌دهند.