علم غیب امام

[ویکی فقه] شیعه معتقد است خداوند امامان دوازده گانه را از علم غیب بهرمند نموده است و بر این عقیده دلایلی از قرآن کریم و روایات گواهند.
شیعه و اهل سنت معتقدند که علم غیب «بالذات» مخصوص خداوند متعال است، بحکم قرآن: «و عنده مفاتیح الغیب لا یعلمها الاّ هو کلیدهای غیب تنها نزد خداست و جز او کسی آنها را نمی داند». و نیز بحکم قرآن، شیعه معتقد است که خداوند برای بعضی از بندگان خاص خود، علم غیب را قرار داده است، یعنی غیر از خداوند بعضی از انسان ها بالعرض و بواسطه خدا و اذن او عالم به غیب هستند. قرآن مجید می فرماید: «عالم الغیب فلا یظهر علی غیبه احداً الا من ارتضی من رسول فانه یسلک من بین یدیه ومن خلفه رصداً دانای غیب اوست و هیچ کس را برای اسرار غیبش آگاه نمی کند مگر رسولانی که برگزیده...». «و ما یعلم تاویله الا الله و الراسخون فی العلم تفسیر آنها را جز خدا و راسخان در علم نمی دانند». نظیر این آیات در قرآن زیاد است و ما کان الله لیطلعکم علی الغیب و لکن الله یجتبی من رسله.... و علمناه من لدنا علماً.....
← نمونه های عالمان غیب در قرآن
برای فهم دقیق قرآن باید به تمام آیات توجه کرد و آنها را در کنار هم معنی نمود و از احادیث و سنت پیامبر هم کمک گرفت. احادیث و روایات زیادی در منابع اهل سنت و شیعه وارد شده که انبیاء و امامان معصوم، علم به غیب داشته اند.
← نمونه های علم غیب امام علی
با مراجعه به احادیث و روایاتی که در کتابهای حدیثی علمای اهل سنت و شیعه، در باب مناقب و فضایل حضرت علی (علیه السّلام) و ائمه اطهار (علیهم السّلام) آمده است، فرق بین امامان و دیگر انسانها روشن می شود.گذشته از وحی و روایات؛ علمای مسلمان در علم فلسفه و عرفان ثابت کرده اند که انسانهای عادی هرگاه به وظایف شرعی خود عمل کرده و با هوای نفس و شهوات مخالفت نموده و راه سیر و سلوک را طی کنند، از عالَم غیب، قابلیت دریافت اخبار غیبی را پیدا می کنند که قرآن مجید فرموده «اتّقوا الله و یعلمکم الله تقوا پیشه کنید، خداوند به شما تعلیم می دهد». چنانکه یکی از راه های معرفت و شناخت را راه الهام و اشراق معرفی کرده اند، حتی امروزه فلاسفه غرب هم الهام و آگاهی های غیبی را تایید کرده اند. پس اینکه عده ای از خواص و اولیاء الله، آگاه به اسرار و غیب باشند، هیچ گونه بُعدی نداشته، بلکه با تصریح آیات قرآن و روایات معتبر، آگاهی از غیب، امری است که به اذن خداوند متعال به اولیائش داده می شود.

💡 به عقیده شیعیان، این غیب‌گویی‌ها، یکی از مواهب الهی است که به پیامبر داده شده‌است و اهل بیت پیامبر اسلام نیز از آن بهره برده‌اند. هشام بن حکم -از شاگردان جعفر صادق- بر این باور است که ارتباط پیامبران با وحی و غیب، سبب می‌شود تا معصومیت برایشان ضروری نباشد، اما در خصوص امامان به جهت عدم ارتباط با غیب، وجود عصمت، ضروری است. بر اساس روایات متعددی از پیامبر اسلام که توسط منابع شیعی گزارش شده، خدا به ائمه پس از محمد، فهم و علم محمد را عطاء کرده‌است. شیعیان بر این باورند که آگاهی پیامبران و امامان از علم غیب، ذاتی نیست و به تعلیم الهی است. برخی از غلاة شیعه، علم غیب امامان را ذاتی و بدون تعلیم دانسته‌اند. به عقیده شیعیان امامیه، این باور غلاة مستلزم شرک است.