ابن خزیمه

[ویکی فقه] اِبْن ِخُزَیْمه، ابوبکر محمد بن اسحاق سُلَمی، ملقب به امام الائمه (۲صفر ۲۲۳-ذیقعده ۳۱۱/ ۱۱ژانویه ۸۳۸ -فوریه ۹۲۴)، محدث و فقیه نیشابوری بود.
استماع وی از اسحاق بن راهویه (د ۲۳۸ق ) نشان می دهد که پیش از ۱۵ سالگی در نیشابور تحصیل را آغاز کرده است. وی در حوالی ۲۴۰ق برای کسب دانش از آن جا به مرو و مروروذ رفت و به ری، بغداد، کوفه، بصره، عبّادان (آبادان کنونی )، جزیره ابن عُمَر، شام، قاهره، اسکندریه و حجاز نیز سفر کرد. همچنین گفته شده که در رجب ۳۰۰ در گرگان بوده است. وی در این سفرها در ضمن فرا گرفتن حدیث و فقه، به نقل حدیث نیز می پرداخت. ابن خزیمه از محدثان صاحب نام است و رجال شناسانی همچون ابن ابی حاتم، دارقطنی و ابن حبّان وی را موثق شمرده و برخی بر تبحر وی در حدیث تأکید کرده اند.

💡 نصر بن علی جهضمی، یکی از علماء عامه (اهل سنت) در نقل روایت است که در سال ۲۵۰ ه‍.ق از دنیا رفته‌است. وی از جمله استادان و مشایخ ترمذی بوده‌است که در تشکیل شخصیت وی تأثیر بسزایی داشته‌است. او همچنین از مشایخ و اساتید ابن خزیمه، ابوزرعه رازی و ابن ماجه نیر بوده‌است. در تاریخ زندگانی وی آمده‌است که به سبب نقل یک روایت در فضیلت حسن مجتبی و حسین بن علی، توسط متوکل عباسی به هزار ضربه شلاق محکوم شده‌است. متن روایت: «مَنْ احَبَّنی، وَ احَبَّ هذَیْنِ، وَ اباهُما، وَ امَّهُما کانَ مَعی فی دَرَجَتی یَوْمَ الْقِیامَةِ.» (کسی که دوستدار من و این دو و پدر و مادرشان باشد در روز قیامت در کنار من خواهد بود) بوده‌است. پس از آنکه ۵۰۰ ضربه شلاق خورد، مردی شفاعتش را نزد متوکل برد و تصریح کرد که نصر از اهل سنت است و شیعه نمی‌باشد. به این جهت متوکل از باقی شلاق‌ها صرف نظر کرد و وی را بخشید.