دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] خانواده از ابتدای تاریخ تاکنون به عنون اصلی ترین نهاد اجتماعی، زیربنای جوامع و خاستگاه فرهنگ ها، تمدن ها و تاریخ بشر بوده است. پرداختن به این بنای مقدس و بنیادین و هدایت آن به جایگاه واقعی اش، همواره سبب اصلاح خانواده بزرگ انسانی و غفلت از آن، موجب دور شدن بشر از حیات حقیقی و سقوط به ورطه نابودی بوده است.
اسلام به عنوان مکتبی انسان ساز، بیشترین توجه را به والایی خانواده دارد. از این رو، این نهاد مقدس را کانون تربیت می شمرد. نیک بختی و بدبختی جامعه انسانی را نیز به صلاح و فساد این بنا وابسته می داند و هدف از تشکیل خانواده را تأمین نیازهای عاطفی و معنوی انسان از جمله دست یابی به آرامش برمی شمارد.
واژه ی بیت به معنای خانه، هفتاد و یک بار با مشتقات آن در صیغه های بیت و جمع آن بیوت در قرآن کریم آمده است. این کلمات در دوازده مورد با مصداق بیت الله، یعنی کعبه (خانه خدا)، دو مورد برای بیت عتیق، دو مورد بیت معمور و باقی به معنای خانه همان محیط مخصوص زندگی خانواده آمده است.
با نظر به آیات الهی و پرداختن آیات متعددی در قرآن به کلمه بیت، چنین بدست می آید که این مکان مسقف محدود که محل اجتماع و زیست جمعی بشر و اولین محیط رشد و پرورش است، مورد عنایت حق بوده و بر حسب کارایی و جایگاهش در حیات انسانی، از اهمیت بسزایی برخوردار است. در اینجا به بعضی از این موارد اشاره می شود:
اولین کارکرد خانه، تامین آرامش جسم و تسکین جان اعضای آن است که البته مرهون امنیت همه جانبه ی این محیط برای اعضاست. فضای محدود و امن خانه، حریمی برای ابراز احساسات بیان اسرار، ارضای غرایز و تامین نیازهای جسمی و روحی انسان است. این سکونت و امنیت را خداوند به خود نسبت می دهد و می فرماید: والله جعل لکم من بیوتکم سکنا؛ خداوند از خانه های شما محل سکونت و آرامش برایتان قرار داد.
واژه سکن به معنای هر چیزی است که انسان به وسیله ی آن تسکین یابد. انسان علاوه بر نیاز به سکونت در خانه، به محلی برای تسکین آلام روحی، رهاشدن از برخی قیودات اجتماعی، استراحت به نحو دلخواه، خلوت کردن و راز و نیاز با خدا و محرمان نیاز دارد. اگر خانه تامین کننده این نیازها نباشد، مسکن نخواهد بود.
«واذکرن ما یتلی فی بیوتکن من آیات الله والحکمه»؛ به یاد آورید آنچه در خانه هایتان از آیات و حکمت تلاوت شده است.
[ویکی نور] خانواده در اسلام اثر استاد حسین مظاهری، کتابی است به زبان فارسی که به بیان مسائل اخلاقی در خانواده پرداخته است.
کتاب با مقدمه ناشر در اشاره به مباحث آغاز شده و مطالب، مشتمل است بر نوزده جلسه سخنرانی مؤلف، در قرارگاه سپاه قم که توسط مرکز بررسی و تحقیقات، از نوار پیاده شده است.
مؤلف، مطالب اخلاقی خانواده را به صورت فشرده و اجمالی، با تمسک به آیات و روایات شریف، همراه با اشعار و حکایات آموزنده و سودمند، با بیانی شیرین و شیوا بیان فرموده اند.
متن کتاب، با مطلبی پیرامون مسؤلیت آغاز می شود. مؤلف، ابتدا از مسؤلیت همه ذرات عالم سخن گفته و به این نکته اشاره نموده است که در هستی، هیچ ذره ای بدون مسؤلیت وجود ندارد. سپس، از مسؤلیت انسان سخن گفته و انسان را دارای دو نوع مسؤلیت اصلی دانسته است:
1. مسؤلیت عبودی؛ 2. مسؤلیت فردی.
