شبستر

شبستر. [ ش َ ب ِ ت َ ] ( اِخ ) نام یکی از بخشهای شش گانه شهرستان تبریز. این بخش 71 آبادی دارد و سکنه آن 77980 تن است که با سکنه خود شبستر 85620 تن میشود. آب آن از برفهای ذوب شده دره های کوه میشاب و محصول آن پنبه، نباتات روغنی، بادام، گردو، شفتالو، زردآلو، نخود و صیفی است. ( از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 4 ).
شبستر. [ ش َ ب ِ ت َ ] ( اِخ ) قصبه مرکز بخش شبستر واقع در 53 هزارگزی باختری تبریز. دارای 7640 تن سکنه. آب آن از چشمه و رود چای دره و محصول آن غلات، حبوبات و پنبه است. ( از فرهنگ جغرافیائی ایران ج 4 ).

۱ - یکی از بخشهای شهرستان تبریز در شمال غربی تبریز (بمسافت ۷ فرسنگی آن شهر ) و شمال دریاچه رضائیه (ارومیه ). آب و هوای آن معتدل و نسبه گرم است. اراضی شبستر برای پنبه کاری و کاشت حبوبات و نباتات روغنی مستعد است. ۲ - قصبه مرکز بخش واقع در ۵۳ کیلومتری شمال غربی تبریز دارای ۶۷۲۴ تن سکنه.

شَبِستَر یکی از شهرهای غربی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان شبستر است. این شهر در ۶۵ کیلومتری شمال غرب تبریز واقع شده است. شبستر به دلیل همجواری با تبریز دومین شهرستان صنعتی استان آذربایجان شرقی محسوب می شود. و به دلیل فعالیت چندین دانشگاه در سطح این شهرستان، شبستر به شهر دانشگاهی استان معروف است.
برخی بر این باورند که نام شبستر عربی شده چوستر یا چَوسِتَر یا چیستر و یا چی چستر است و چی چست ( چیچست ) در زبان پهلوی به معنای کوه و کوهسار است و تر پسوند آن است و روی هم رفته معنی کوهپایه می دهد. در زبان های ایرانی به شب شو میگویند. این واژه از دو کلمه ی شو و استر یا استار تشکیل شده به معنای شب پر ستاره.
برپایهٔ اسناد و آثار تاریخی همچون تپهٔ حسنلو در روستای دیزج خلیل و مکان های باستانی روستای تیل که تاریخی فراتر از حد دارند که متأسفانه میراث فرهنگی هیچ حفاری در آن انجام نداده است و شهرکوزه کنان: «شهری است در حدود ده فرسخی تبریز» با جمعیتی در حدود ۱۰۰۰۰ نفر. این شهر در قسمت غربی شهرستان شبستر و در بخش موسوم به گونئی مرکزی قرار دارد. گونئی به معنای آرانک و در نهایت ارونق می باشد. یاقوت حمدی در معجم البلدان آورده است که در کوزه کنان ۷۵۰۰۰ خانوار زندگی می کنند. و کول تپه در قره تپه ثابت شده که منطقهٔ شبستر پیش از ورود آریایی ها به فلات ایران مسکونی بوده و حکومت های محلی اورارتو و ماننا بر این منطقه تسلط داشته اند. همچنین آرامگاه شیخ محمود شبستری درگذشتهٔ سال ۷۲۰ هجری در شبستر قرار دارد و نیز تیمور لنگ پس از فتح تبریز در سال ۷۷۸ هجری وارد شبستر شده و در این باره می نویسد:
در روزهای آخر جنگ تبریز، شیخ مسعود نوهٔ شیخ محمود شبستری از شبستر نزد من آمد و مثل دیگران شفاعت سکنهٔ تبریز را کرد و از من خواهش نمود که بعد از غلبه بر تبریز، شهر را مورد قتل عام و تاراج قرار ندهم و چون قسمتی از سکنهٔ شهر یعنی اهالی محلهٔ شام بر سلطان احمد شوریدند، دورهٔ جنگ کوتاه شد. من از این که تبریز را گشودم و از قتل عام و تاراج صرف نظر نمودم، قبل از این که وارد آذربایجان شوم، میل داشتم که اگر روزی قدم به آن سرزمین گشودم، به شبستر بروم و بر سر مزار شیخ محمود شبستری فاتحه بخوانم و برای وی طلب آمرزش کنم؛ چون آن مرد نیکوکار بر گردن من حق داشت؛ زیرا من از خواندن کتاب او به نام گلشن راز خیلی چیزها آموختم و شیخ محمود شبستری در آن کتاب مرا با اسرار ازلی و ابدی آشنا کرد. کتاب او با این که کوچک است، اما چون گوهر می باشد و با وجود کوچکی قیمت بسیار دارد.

💡 او مقاله مفصل الهیات روشن‌فکری دینی (در فصل اول کتاب ورق روشن وقت)، یک صورت‌بندی و تقریر کلی از مبانی نظری جریان نواندیشی دینی با محوریت آرای عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری ارائه داده است.

💡 قره‌تپه یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گونی غربی در ۵ کیلومتری بخش تسوج و ۳۸ کیلومتری شهرستان شبستر واقع شده‌است. این روستا از شمال به بخش تسوج از جنوب به دریاچه ارومیه از شرق به روستای شیخ ولی و از غرب به قلعه مراغوش محدود می‌شود.

💡 باغ‌وزیر یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میشو جنوبی بخش صوفیان شهرستان شبستر واقع شده‌است.

💡 جواد مجتهد شبستری از نوادگان میرزا کاظم مجتهد شبستری از مراجع تقلید آذربایجان است. وی در انتخابات مجلس خبرگان رهبری (۱۳۹۴) بدون قرارگیری در فهرست و به‌طور مستقل از استان آذربایجان غربی با کسب ۲۴۷٬۲۴۰ رأی از مجموع ۱٬۵۱۱٬۶۵۲ رأی مأخوذه برابر با ۱۶٫۳۶٪ در جایگاه سوم وارد دوره پنجم مجلس خبرگان رهبری شد.

💡 حمام بازار (حمام قنبر عمو) مربوط به دوره قاجار است و در شبستر، بازار شیخ شبستری، کوچه حمام، حمام بازار واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 خواجه‌مرجان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان چله‌خانه بخش صوفیان شهرستان شبستر واقع شده‌است.