حافره

( حافرة ) حافرة. [ ف ِ رَ ] ( ع اِ ) مؤنث حافر. || اوّل هر چیزی، یقال: التقوا فاقتلوا عند الحافرة؛ یعنی در اول دچار شدن. ( منتهی الارب ). رجععلی حافرته؛ بازگشت به همان راه که آمده بود. ( منتهی الارب ). یقولون أَ اًنّا لمردودون فی الحافرة. ( قرآن 10/79 )؛ آیا ما ردشدگانیم در حالت اوّل ؟ ( تفسیر ابوالفتوح چ 1 ج 5 ص 467 ). فی المثل: النقد عند الحافرة او عند الحافر؛ یعنی در اول کلمه. و اصله ان الخیل اکرم ما کانت عندهم و کانوا لایبیعونها نسئة یقول له الرجل للرجل؛ ای لایزول حافره حتی یأخذ ثمنه و کانوا یقولونها عند السبق و الرّهان؛ ای اوّل ما یقع حافرالفرس علی الحافر؛ ای المحفورة فقد وجب النقد. هذا اصله ثم کثر حتی استعمل فی کل اولیة. ( منتهی الارب ).

💡 و كلمه (حافره ) - بطورى كه گفته اند: به معناىاول و ابتداى هر چيز است، و استفهام در آيه انكارى است، و منشا آن استبعاد است و معنايشاين است كه اين طايفه مى گويند: آيا ما راستى راستى بعد از مرگ به حالت اولمان كههمان حالت زندگى است بر مى گرديم ؟ و بعضى گفته اند: حافره به معناى محفورهاست، و محفوره زمين قبر است، و معناى جمله اين است كه: آيا ما بعد از مردن از قبورمان برمى گرديم و زنده مى شويم ؟!.

💡 اين عالم مصرى تحت عنوان ((منافقان از صحابه )) مى نويسد: بغوى و غير او از ابنعباس روايت كرده اند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله منافقان راقبل از نزول سوره برائت، به بعضى از صفات و گفتار و كردار آنان كه در بعضى ازسوره ها، مثل سوره هاى منافقين، احزاب، نساء،انفال، قتال (محمد صلّى اللّه عليه و آله )، مجادله و حشر ذكر شده، مى شناخت، اما وقتىسوره برائت نازل شد، منافقين رسوا شده و جميع انواع نفاق آنان اعمّ از امور ظاهرى وباطنى شان آشكار شد. به همين جهت اين سوره، ((فاضحه، مبعثره، مشرده، مخزيه،مثيره، حافره، منكله، مدمدمه و سوره عذاب )) ناميده شده است.