تشیع در خراسان عهد تیموریان

[ویکی نور] تشیع در خراسان: عهد تیموریان، از آثار استاد عبدالمجید ناصری داودی است که در آن، پیدایش و گسترش تشیع در خراسان را در دوره تیموریان (782- 911ق) به صورت مستند و تحلیلی مورد بررسی قرار داده است.
این کتاب از یک مقدمه و پنج فصل تشکیل شده است: 1. جغرافیای تاریخی خراسان، 2. پیشینه تشیّع از آغاز تا هجوم تیمور در خراسان، 3. تیموریان و تشیّع (782- 911 ق)، 4. شیعیان در عصر تیموریان و 5. دانشمندان شیعه در عصر تیموریان.
در مورد روش و محتوای اثر مذکور چند نکته گفتنی است:
فهرست مطالب در ابتدا و فهرست منابع در انتهای کتاب آمده است.
معانی برخی الفاظ و منابع مطالب با ذکر جلد و صفحه در پاورقی های کتاب ذکر شده است.

💡 ازجمله اماکنی که در عهد سلطان سنجر سلجوقی، به اصرار منابع شیعی متأخر، مانند مطلع‌الشمس و منتخب‌التواریخ، مورد توجه وی قرار داشت، مشهد بود؛ زیرا توس به‌واسطهٔ وجود حرم علی بن موسی الرضا، از قطب‌های تشیع در خراسان به‌شمار می‌آمد و بنابه اعتراف منابع شیعی آن دوره، مرکزی دینی برای شیعیان و مورد علاقهٔ ایشان بود و بنابه موقعیت جغرافیایی که بر سر راه‌های تجاری داشت، از مراکز اقتصادی، نیز محسوب می‌شد؛ و به‌این‌ترتیب، اهمیت سیاسی نیز یافته‌بود. در سده ششم ه‍.ق نخستین گنبد حرم بر فراز قبهٔ موجود، به‌فرمان سلطان سنجر سلجوقی و به‌کوشش وزیر وی، شرف‌الدین قمی ضمن تعمیر حرم ساخته شد که جنس آن گنبد از کاشی بود. این قبه (گنبد آغازین) همان است که امروزه از داخل حرم دیده می‌شود و سطح مقعر و مقرنسهای آینه‌کاری شدهٔ آن پیداست.

💡 او استدلال می‌کند که زادگاه کاشفی سبزوار بود و این شهر در قرون اولیهٔ اسلامی مهم‌ترین پایگاه تشیع در خراسان بزرگ بود.