استغفار برای پدر

[ویکی فقه] استغفار برای پدر (قرآن). مقدم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته می باشد، لذا استغفار برای پدر و مادر در چندین آیه از قرآن اشاره شده است، که در جایی حضرت ابراهیم علیه السّلام برای پدر خود استغفار کرده است یا جای دیگر حضرت نوح علیه السّلام برای پدر و مادر خود طلب استغفار کرد.
حضرت ابراهیم علیه السّلام برای پدر گمراهش استغفار کرد:وما کان استغفار ابرهیم لابیه الا عن موعدة وعدهآ ایاه فلما تبین له انه عدو لله تبرا منه ان ابرهیم لاوه حلیم.و استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر)، فقط بخاطر وعده ای بود که به او داده بود (تا وی را بسوی ایمان جذب کند) امّا هنگامی که برای او روشن شد که وی دشمن خداست، از او بیزاری جست به یقین، ابراهیم مهربان و بردبار بود! قال اراغب انت عن ءالهتی یـابرهیم لئن لم تنته لارجمنک واهجرنی ملیا• قال سلـم علیک ساستغفر لک ربی انه کان بی حفیا.گفت: «ای ابراهیم! آیا تو از معبودهای من روی گردانی؟! اگر (از این کار) دست برنداری، تو را سنگسار می کنم! و برای مدتی طولانی از من دور شو!» (ابراهیم) گفت: «سلام بر تو! من بزودی از پروردگارم برایت تقاضای عفو می کنم چرا که او همواره نسبت به من مهربان بوده است! واتل علیهم نبا ابرهیم• واغفر لابی انه کان من الضالین.و بر آنان خبر ابراهیم را بخوان، و پدرم (عمویم) را بیامرز، که او از گمراهان بود! قد کانت لکم اسوة حسنة فی ابرهیم... الا قول ابرهیم لابیه لاستغفرن لک وما املک لک من الله من شیء...برای شما سرمشق خوبی در زندگی ابراهیم و کسانی که با او بودند وجود داشت،... جز آن سخن ابراهیم که به پدرش (عمویش آزر) گفت (و وعده داد) که برای تو آمرزش طلب می کنم،....
وفای ابراهیم به وعده استغفار
ابراهیم علیه السّلام به وعده خویش، جهت طلب آمرزش برای پدر (عمو یا جد مادری) خو وفا کرد:وما کان استغفار ابرهیم لابیه الا عن موعدة وعدهآ ایاه فلما تبین له انه عدو لله تبرا منه ان ابرهیم لاوه حلیم.و استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر)، فقط بخاطر وعده ای بود که به او داده بود (تا وی را بسوی ایمان جذب کند) امّا هنگامی که برای او روشن شد که وی دشمن خداست، از او بیزاری جست به یقین، ابراهیم مهربان و بردبار بود! وابرهیم الذی وفی.و در کتب ابراهیم، همان کسی که وظیفه خود را بطور کامل ادا کرد. استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر) به خاطر وعده ای بود که به او داد، اما هنگامی که برای او آشکار شد که وی دشمن خدا است از او بیزاری جست و برایش استغفار نکرد (و ما کان استغفار ابراهیم لابیه الا عن موعدة وعدها ایاه فلما تبین له انه عدو لله تبرا منه). در پایان آیه اضافه می کند: ابراهیم کسی بود که در پیشگاه خدا خاضع و از خشم و غضب پروردگار خائف و ترسان، و مردی بزرگوار و حلیم و بردبار بود (ان ابراهیم لاواه حلیم).این جمله ممکن است دلیلی برای وعده ابراهیم به آزر در زمینه استغفار بوده، باشد، زیرا حلم و بردباری از یک سو، و اواه بودن او که طبق بعضی از تفاسیر به معنی رحیم بودن است از سوی دیگر، ایجاب می کرد که حد اکثر تلاش و کوشش را برای هدایت آزر انجام دهد، اگر چه از طریق وعده استغفار و طلب آمرزش از گذشته او باشد.این احتمال نیز وجود دارد که جمله فوق دلیل برای این موضوع باشد که ابراهیم به خاطر خضوع و خشوعی که داشت و ترس از مخالفت پروردگار هرگز حاضر نبود برای دشمنان حق استغفار کند، بلکه این کار مخصوص به زمانی بود که امید هدایت آزر را در دل می پروراند، لذا به محض آشکار شدن عداوت او از این کار صرف نظر کرد.
اولویت استغفار برای والدین
مقدم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته می باشد:ربنا اغفر لی ولولدی وللمؤمنین یوم یقوم الحساب.پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را، در آن روز که حساب برپا می شود، بیامرز! رب اغفر لی ولولدی و لمن دخل بیتی مؤمنا و للمؤمنین و المؤمنـت و لاتزد الظـلمین الا تبارا.پروردگارا! مرا، و پدر و مادرم و تمام کسانی را که با ایمان وارد خانه من شدند، و جمیع مردان و زنان با ایمان را بیامرز و ظالمان را جز هلاکت میفزا!» در آیاتی که گذشت، ابراهیم قهرمان توحید و نیایش و مبارزه با بت و بتپرست و ظالم و ستمگر هفت تقاضا از خدای می کند:نخستین آن تقاضای امنیت شهر مکه، آن کانون بزرگ جامعه توحیدی است (و چه پر معنی است این تقاضا).دومین تقاضایش دور ماندن از پرستش بتها است، که اساس و پایه همه عقائد و برنامه های دینی را در بر می گیرد:سومین تقاضایش تمایل دل ها و توجه افکار عمومی توده های خدا پرستان که بزرگترین سرمایه یک انسان در اجتماع است، نسبت به فرزندان و پیروان مکتبش می باشد.چهارمین تقاضا بهره مند شدن از انواع ثمرات آنهم به عنوان مقدمه ای برای شکرگزاری و توجه بیشتر به خالق آن نعمت ها است.پنجمین تقاضایش توفیق برای برپا داشتن نماز که بزرگترین پیوند انسان با خدا است می باشد، نه تنها برای خودش که برای فرزندانش نیز همین تقاضا را می کند.ششمین خواسته ابراهیم پذیرش دعای او است و می دانیم خدا دعائی را می پذیرد که از قلبی پاک و روحی بی آلایش برخیزد که در واقع این تقاضا به طور ضمنی مفهومش تقاضای توفیق پاک داشتن قلب و روح از هر گونه آلایشی می باشد.و سرانجام هفتمین و آخرین تقاضایش آنست که اگر لغزشی از او سر زده، خداوند بخشنده و مهربان او را مشمول لطف و آمرزش خود قرار دهد، و همچنین پدر و مادرش و همه مؤمنان را از این لطف و مرحمت، در روز رستاخیز بهره مند سازد.به این ترتیب تقاضاهای هفتگانه ابراهیم از امنیت شروع می شود، و به آمرزش پایان می پذیرد، و جالب اینکه اینها را نه تنها برای خود می طلبد، که برای دیگران نیز همین تقاضاها را دارد، چرا که مردان خدا هرگز انحصار طلب نبوده و نخواهند بود!
طلب آمرزش نوح
...

💡 هست این خنده‌ام از بهر دل خود لیکن گریه‌ام بود برای پدر و مادر خویش