لغت نامه دهخدا
علی عمرانی. [ ع َ ی ِ ع ِ ] ( اِخ ) ابن احمد عمرانی موصلی. ریاضیدان و ستاره شناس. متوفی درحدود سال 344 هَ.ق. او راست: 1- شرح کتاب الجبر و المقابله ابی کامل شجاع بن اسلم حاسب مصری. 2- کتاب الاختیارات. و تعدادی دیگر از کتب در نجوم. ( از معجم المؤلفین بنقل از الفهرست ابن الندیم ج 1 ص 283 و تاریخ الحکماء قفطی ص 233 و تراث العرب العلمی ص 222 ).
علی عمرانی. [ ع َ ی ِ ع ِ ] ( اِخ ) ابن عمران. مکنی به ابوالحسن. ممدوح منوچهری دامغانی شاعر. رجوع به علی عمرانی ( ابن محمد... ) شود.
علی عمرانی. [ ع َ ی ِ ع ِ ] ( اِخ ) ابن محمدبن علی بن احمدبن مروان عمرانی خوارزمی. مکنی به ابوالحسن. ادیب و لغوی و مفسر بود و در حدود سال 560هَ. ق. درگذشت. او راست: 1- اشتقاق أسماء المواضعو البلدان. 2- شماریخ الدرر فی تفسیر الاَّی والسور. او را شعری نیز هست. ( از معجم المؤلفین ) صاحب معجم المؤلفین به مآخذ ذیل نیز اشاره کرده است: معجم الادباء یاقوت ج 15 ص 61. بغیة الوعاة سیوطی ص 350. روضات الجنات خوانساری ص 485. کشف الظنون حاجی خلیفه ص 102. هدیة العارفین بغدادی ج 1 ص 698. ایضاح المکنون بغدادی ج 2 ص 120. و نیز رجوع به ابوالحسن عمرانی شود.
علی عمرانی. [ ع َ ی ِ ع ِ ] ( اِخ ) ابن محمد عمرانی ( یا علی بن عمران ). مکنی به ابوالحسن. ممدوح منوچهری دامغانی شاعر. وی از خاندان عمرانی و از اصحاب انوشیروان پسر فلک المعالی بود. هنگامی که سلطان مسعود برای تصرف تاج و تخت از اصفهان و ری به خراسان و غزنین رفت و علاءالدوله بار دیگر متصرفات خود را پس گرفت مسعود لشکری از خراسان بدین نواحی فرستاد و لشکر دیگری نیز با این سپاه یار شد که علی بن عمران در آن بود. این هر دو لشکر ری را از علاءالدوله باز پس گرفتند. علاءالدوله درگیرودار معرکه زخم برداشت و گریخت. در سال 423 هَ.ق. علی بن عمران و تاش فراش برای دنبال کردن علاءالدوله به همدان رفتند، علاءالدوله بجانب اصفهان رفت و علی بن عمران نیز به تعقیب وی روان شد. ولی علاءالدوله فرصتی یافت و بار دیگر به همدان بازگشت. علی بن عمران ناچار به همدان بازگردید ولی در راه از علاءالدوله شکست خورد و فرار کرد و پیش تاش آمد و باتفاق یکدیگر بار دیگر علاءالدوله را متواری ساختند. ( دیوان منوچهری دامغانی چ دبیرسیاقی چ 2 ص 116 و 329 ):
شنیدم که موسی عمران ز اول
به پیغمبری اوفتاد از شبانی
