صلح نامه

صلحنامه. [ ص ُ م َ / م ِ ] ( اِ مرکب )کتابی که دو کس یا دو گروه که با یکدیگر آشتی کرده اند نویسند و شرایط آشتی را در آن درج کنند. || قباله یا ورقه ای که صلح کننده برای متصالح نویسدو حدود چیزی را که بدو صلح کرده اند در آن نگارند.

کتابی که دو کس یا دو گروه که با یکدیگر آشتی کرده اند نویسند

(یا: سازش نامه) توافق طرفین دعوی برای حل وفصل نزاع و خصومت. شرایط و نحوۀ حل وفصل را سازش نامه گویند. سازش در مورد دعوی، ممکن است ناظر به دعوای موجود باشد، یا دعوای محتمل آتی. سازش ممکن است در دفتر اسناد رسمی انجام شود و سازش نامۀ رسمی تنظیم شود، یا در خارج از دادگاه به صورت سازش نامۀ غیررسمی، یا ممکن است در محضر دادگاه واقع شود. در صورتی که دعوی در دادگاه مطرح شده باشد، دادگاه پس از حصول سازش مراتب را صورت جلسه می کند و ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به صدور رأی به صورت گزارش اصلاحی می کند. مفاد سازش و شرایط آن در گزارش اصلاحی درج و به امضای طرفین و دادرس دادگاه می رسد. سازش نامه که، به ترتیب فوق، منتهی به صدور گزارش اصلاحی توسط دادگاه شده، نسبت به طرفین و ورّاث و قائم مقام ایشان معتبر و لازم الاجراست (مواد ۱۸۰ الی ۱۸۵ آیین دادرسی مدنی). قبل از طرح دعوی در دادگستری نیز هرکس می تواند از دادگاه، به طور کتبی، درخواست کند که طرف او را برای سازش دعوت کند. در صورت حصول سازش، مفاد سازش، و شرایط آن به صورت گزارش اصلاحی به شرح فوق تنظیم می شود. چنانچه طرف در دادگاه، چه حاضر شود یا حاضر نشود، از سازش استنکاف ورزد، مراتب صورت جلسه می شود (مواد ۱۸۶ الی ۱۹۳ آیین دادرسی مدنی). سازش در مورد نزاع موجود یا آتی، از نظر حقوقی از مصادیق عقد صلح و از عقود لازم است.

💡 و طبق آنچه كه مورّخين و محدّثين گفته اند: حدود شش ماه و اءنْدى پس از امامت آن بزرگوار،بين حضرت و معاويه صلح نامه اى به نفع اسلام و مسلمين امضاء گرديد.

💡 بدين ترتيب در تاريخ 17 صفر 38 هجرى قمرى صلح نامه اى در 19 ماده به امضاىعلى (عليه السلام ) و معاويه و شهود طرفين تنظيم شده و قرار شد تا 6 ماه ديگرموضوع اختلاف طرفين را با آيات قرآن مطابقت داده و راءى خود را بر اساس قرآن اعلامكنند و اين جنگ با 95 هزار كشته و ظلم هاى متعدد در حق ولايت به پايان رسيد.

💡 و بلاذرى در شرح حال امام حسن (ع ) نوشته است كه آن حضرت، عمرو بن سلمه همدانىارحبى را همراه با محمّد بن اشعث نزد معاويه فرستاد كه شرايط صلح را بنويسد و عمرورا جزو افرادى معرّفى مى كند كه از شهود صلح نامه بوده اند (552)

💡 مستعين، هنگامى كه خود را تنها يافت و همه اطرافيان و دوستان خود را طرفدار صلح وكنارگيرى ديد، با اكراه و اجبار به اين امر تن داد و پيمان نامه را امضاء كرد. فقها وقضات بغداد نيز صلح نامه را امضاء كرده و حكومت را به طور رسمى به معتز عباسىواگذار كردند.(67)

💡 سربازان مسلمان پاسخ دادند كه فرماندهاى سپاه با ابوعبيده جراح است، نه خالد بنوليد، و مصالحه وليد براى ما ارزشى ندارد. اما ابوعبيده جراح كه متوجه مصالحه خالدبن وليد با اسقف دمشق شده بود، به سربازان مسلمان دستور داد كه نبرد را متوقف كرده وبه صلح نامه پاى بند باشند.