سهام ارث

[ویکی فقه] سهام ارث (قرآن). در قرآن مجید سهام ارث بیان شده است.
سهام ارث، تعیین شده از جانب خداوند است.یوصیکم الله فی اولـدکم للذکر مثل حظ الانثیین فان کن نسآء فوق اثنتین فلهن ثلثا ما ترک وان کانت وحدة فلها النصف ولابویه لکل وحد منهما السدس مما ترک ان کان له ولد فان لم یکن له ولد و ورثه ابواه فلامه الثلث فان کان له اخوة فلامه السدس من بعد وصیة یوصی بهآ او دین ءابآؤکم وابنآؤکم لاتدرون ایهم اقرب لکم نفعا فریضة من الله.... ( سهام در ارث، براساس فرایض مقرر در قرآن کریم است و منافاتی با رد اموال باقی مانده به وارث صاحب فریضه پیشین ندارد که فقیهان از آن تحت عنوان «ارث بالرد» نام می برند)
میزان سودمندی وارثان
میزان سودمندی وارثان برای میت، ملاک تفاوت سهام آنان است.یوصیکم الله فی اولـدکم للذکر مثل حظ الانثیین فان کن نسآء فوق اثنتین فلهن ثلثا ما ترک وان کانت وحدة فلها النصف ولابویه لکل وحد منهما السدس مما ترک ان کان له ولد فان لم یکن له ولد وورثه ابواه فلامه الثلث فان کان له اخوة فلامه السدس من بعد وصیة یوصی بهآ او دین ءابآؤکم وابنآؤکم لاتدرون ایهم اقرب لکم نفعا فریضة من الله ان الله کان علیما حکیما.
← دو سوم
۱. ↑ نساء/سوره۴، آیه۱۱.
...

💡 بنابراين، منظور حضرت اين است كه اگر درست بينديشيد، خواهيد ديد كه سهام ارث، ازشش قسم تجاوز نمى كند. و چون در آن ننگريسته ايد، لذا از شش سهم تجاوز كرده ايد؛زيرا چيزى بر شش قسم اضافه مى كنيد.

💡 امام محمد باقر - عليه السّلام - مى فرمايد: اميرالمؤ منين على - عليه السّلام - مى فرمود:((خدايى كه عدد شنهاى بيابان را مى داند، مى داند كه سهام ارث بيش از شش قسم نخواهدبود، اگر مى دانستند علت آن چيست )).

💡 و در آخر فرمود: (نصيبا مفروضا) و با در نظر گرفتن اينكه (نصيبا) تا آخرحال از كلمه (نصيب ) مى باشد چون هر چند كه آن كلمه به معناى سهم و قسمت است،ولى معناى مصدرى نيز در آن نهفته است در نتيجه اينحال از نظر معنا تاءكيدى بر روى تاءكيد و زيادتى در تصريح و رفع ابهام است،ابهام از اينكه سهام ارث مشخص شده و قطعى است، نه اشتباهى در آن وجود دارد و نهابهامى.

💡 از آنچه گفتيم اين مطلب نيز روشن شد كه هيچ دليلى ندارد كه بگوئيم حكم آيه فوقبوسيله آياتى كه سهام ارث را تعيين مى كند نسخ شده است زيرا هيچ گونه تضادى ميانآن آيات و اين آيه نيست.

💡 از اين جريان استفاده مى شود كه دسته اول كه قرآن كريم سهم ارثشان را هم در صورتنبودن مزاحم بيان كرده و هم در صورت وجود مزاحم در جائى كه سهام ارث ازاصل ارث بيشتر شد نقصى بر سهم آنان وارد نمى شود. بلكه بر كسانى وارد مى شودكه جزء دسته دوّمند يعنى از آنهائى هستند كه قرآن تنها سهم الارث در صورت نبودمزاحمشان را معين كرده و از بيان قسمت سهم الارثشان در صورت وجود مزاحم سكوت كردهاست.