تیمورتاش

تیمورتاش. [ ت َ / ت ِ ] ( اِخ ) از طوایف ترک کشور ایران که در اطراف نردین ساکن می باشند. رجوع به جغرافیای سیاسی کیهان ص 105 شود.
تیمورتاش. [ ت َ / ت ِ ] ( اِخ ) از فرزندان امیرچوپان که در دوران سلطنت ابوسعید بهادر به حکومت ولایت روم رسید ولی در سال 720 هَ. ق. عصیان کرد و بنام خود سکه زد آنگاه امیرچوپان به روم رفت و او را به خدمت ابوسعید آورد و مورد نوازش قرار گرفت و بار دیگر به حکومت روم رسید و چون از قتل پدر باخبر گردید در یکی از قلاع روم تحصن اختیار کردو سپس به مصر رفت و به ملک ناصر پناه آورد و در سال 728 هَ. ق. بدستور ملک ناصر مقتول گردید. رجوع به فرهنگ فارسی معین و حبیب السیر چ خیام ج 3 ص 214 شود.
تیمورتاش. [ ت َ / ت ِ ] عبدالحسین خان، سردار معظم بجنوردی. از رجال سیاسی ایران و وزیر دربار رضاشاه بود، در اواخر عمر متهم و محبوس گردید و در یازدهم مهرماه 1312 هَ. ق. در حدود پنجاه سالگی در زندان درگذشت. ( از وفیات معاصرین، به قلم قزوینی - مجله یادگار، سال 3 شماره 4 ). رجوع به فرهنگ فارسی معین شود.
تیمورتاش. [ ت َ / ت ِ ] ( اِخ ) دهی از دهستان کسبایر است که در بخش حومه شهرستان بجنورد واقع است و 321 تن سکنه دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9 ).

عبد الحسین ( خان ) سردار معظم بجنوردی خراسانی وزیر دربار و از مقربان رضا شاه پهلوی ( ف. تهران ۱۳۱۲ ه. ش ) وی در اواخر عمر مغضوب شاه و محبوس گردید و او را محاکمه و محکوم کردند و پس از اندکی در گذشت.
دهی از دهستان کسبایر است که در بخش حومه شهرستان بجنورد واقع است

اسم: تیمورتاش (پسر) (ترکی)
معنی: نام یکی از طوایف ترک

تیمورتاش ( ـ۷۲۸ق)
از امرای بزرگ ایلخانیان. پسر امیرچوپان بود و در ۷۱۶ق به حکم ابوسعید بهادرخان، به فرمانروایی بلاد روم (آسیای صغیر) منصوب شد. او در ۷۲۰ق شهر قونیه را تصرف کرد و دو سال بعد با دعوی مهدویت، به نام خود سکه زد و خطبه خواند و اعلام استقلال کرد. سلطان ابوسعید پدر وی، امیرچوپان را برای سرکوب تیمورتاش فرستاد و او ناگزیر خود را تسلیم پدر کرد. ابوسعید نیز تیمورتاش را بخشود و بار دیگر وی را به حکومت روم گمارد. تیمورتاش در روم اقدامات بزرگی کرد. در نزدیکی سیواس، خبر کشته شدن پدر و برادرش، به فرمان ابوسعید، به او رسید. امیر تیمورتاش، با شنیدن این خبر، نزد ملک ناصر، فرمانروای مصر، رفت تا از او یاری جوید. ملک ناصر نخست به گرمی از او استقبال کرد، اما بعد با حیله وی را کشت.

💡 حصار تیمورتاش، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی ایران است.

💡 دوستان نزدیک دوران کودکی او را حسین فردوست (فرزند یک درجه‌دار جز) و مهرپور تیمورتاش (فرزند وزیر دربار) تشکیل می‌دادند. از این میان، محمدرضا به فردوست علاقهٔ زیادی داشت. زمانی که در ۱۲ سالگی محمدرضا را برای ادامهٔ تحصیل به سوئیس فرستادند، به اصرار او فردوست نیز وی را همراهی کرد.

💡 همسر اول تیمورتاش، سرورالسلطنه به همراه چهار فرزندش منوچهر، ایران، امیرهوشنگ و مهرپور و همچنین مادر و خواهر تیمورتاش به منطقه کاشمر تبعید و در حصر خانگی بودند. همسر دوم تیمورتاش تاتیانا به همراه دو دخترش پریچهر و نوش آفرین از این تبعید در امان بودند.

💡 در تاج‌گذاری رضاشاه که در چهارم اردیبهشت ۱۳۰۵ انجام شد، «میزان احترام و ارادت رضاشاه به شرکت‌کنندگان در جایگاه آنان در مراسم مشهود بود. تیمورتاش و فروغی در یک کالسکه سوار بودند. رضاشاه پیش از تاج‌گذاری [نشان درجه اول تاج، یعنی] بزرگ‌ترین نشان افتخار کشور [را] به این دو داده بود».

💡 با برکناری تیمورتاش در سال ۱۳۱۱ حزب به سرعت از بین رفت و به بهانه تبلیغ اندیشه‌های خطرناک جمهوری خواهانه غیرقانونی اعلام شد.