بغابوخش

بغابوخش. [ ب َ ] ( اِخ ) = مگابیز ( یونانیها ). سردار ایرانی بزمان هخامنشیان والی سوریه بود که از جانب اردشیر همراه ارته باذ والی کیلیکیه مأمور فتح مصر گردید و آن کشور را بگشود. رجوع به ایران باستان شود.

💡 مدتی بعد بغابوخش خود دست به شورش زد. کتزیاس به ما می‌گوید دلیل این امر این بود که آمستریس اسیران شورش مصر را اعدام کرد، اگرچه بغابوخش این قول را داده بود که به آنها آسیبی نرسد.

💡 این فرض که هرودوت با دانشمندانی آگاه از اوضاع و احوال ایران ارتباط داشته، ما را به سمت آشنایی هرودوت با زوپیر (زوپوروس) سوق می‌دهد. نتیجهٔ بغابوخش یکم، زوپیر، پس از جلای وطن در شهر آتن رحل اقامت افکند و به احتمال قوی قسمتی از مندرجات تاریخ هرودوت را او در اختیار مؤرخ گذاشته‌است. قرائن حاکی است که هرودوت و زوپیر چند ماه، در آتن باهم بودند.

💡 مدتی بعد هنگامی که اردشیر در شکار بود، شیری به سمت وی حمله کرد و بغابوخش شیر را کشت و جان شاه را نجات داد اما کارش توهینی به شاه بود به همین دلیل شاه دستور اعدامش را صادر کرد اما باز هم با میانجی‌گری آمیتیس و مادرش حکم تغییر کرد و بغابوخش به سواحل دریای سرخ تبعید شد. بعداً به واسطه آمیتیس او بخشیده شد و به دربار بازگشت.

💡 بغابوخش یکم یا به یونانی مگابیز یا مکابیز نام یکی از بزرگان پارسی بود. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، با کمک تعدادی از رؤسای هفت خانوادهٔ بزرگ پارسی با کشتن گئومات مغ که به عنوان بردیا فرزند کوروش بزرگ بر تخت نشسته بود، سلطنت را به داریوش بزرگ و خاندان هخامنشی بازگرداند.