مکتب ریاضی

[ویکی فقه] آنتوان اگوستن کورنو اولین کسی بود که کتابی اقتصادی با روش ریاضی نوشت. وی پایه گذار مکتب ریاضی بود. اقتصاددانان در بسیاری از موارد، کاربرد ریاضیات را تسهیل کننده فعالیت علمی خود قلمداد می کنند. از این رو، بسیاری از آن ها در تحلیل اقتصادی از این ابزار استفاده می کنند. اما واژه مکتب برای این مفهوم در بین اقتصاددانان از باب مسامحه است.
برای ورود به مکتب ریاضی، اشاره به دو مطلب مقدماتی لازم است؛ یکی این که نام گذاری اندیشه های اقتصادی از قبیل سوداگران، کلاسیک ها، سوسیالیست ها و غیره. تحت عنوان مکتب معنادار است؛ زیرا آن ها نوعا دارای نگرش نسبتا مستقل و دارای مبانی مشخصی بودند؛ اما درمورد اندیشه مورد بحث، با عنوان مکتب، اختلاف نظر معناداری بین اقتصاددانان وجود دارد. به اعتقاد بعضی ها کاربرد ریاضیات در اقتصاد، صرفا نگرش و روشی است که می تواند برای تحلیل گران مکاتب مختلف کاربرد داشته باشد، نه این که مکتب مستقل باشد؛ بنابراین به کار بردن واژه مکتب برای این مفهوم، از باب مسامحه خواهد بود.نکته دوم، امکان خلط ابزار و هدف در مورد کاربرد روش های ریاضی وجود دارد. از این رو اقتضای تحلیل علمی، توجه به این مطلب و تلاش برای پرهیز از گرفتار شدن در خلط یاد شده است.
دادگر، یدالله، ناریخ تحولات اندیشه اقتصادی، قم، انتشارات دانشگاه مفید، ۱۳۸۳، چاپ اول، ص۴۶۰.
به نظر کورنو و والراس، سیستم اقتصادی عبارت از مجموعه موضوعاتی است که با همدیگر مرتبط و بر روی همدیگر اثرات متقابل دارند و برای حل یک مشکل و رسیدن به نتیجه دقیق و کامل یک موضوع از کل موضوعات، باید به تمام قسمت های مجموعه سیستم توجه داشت و بدون توجه به همه جوانب، نمی توان مسائل را منفردا حل کرد. این علقه های متعدّد و به هم پیوسته را نمی توان با منطق معمولی از هم شناخت و با ذره بین مورد تجزیه و تحلیل علمی قرار داد. به عقیده آن ها، فقط ریاضیات است، که می تواند با موشکافی، همه این مسائل را با ذرّه بین مورد بررسی قرار دهد.
قدیری اصل، باقر، سیر اندیشه های اقتصادی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۶۸، ص۲۰۷.
کاربرد ریاضیات به عنوان ابزار حل مسائل، اهمیت زیادی دارد. در این رابطه امریکایی ها نسبت به اروپایی ها استفاده بیشتری از ریاضیات برده اند. اقتصاددانان در بسیاری از موارد، کاربرد ریاضیات را تسهیل کننده فعالیت علمی خود قلمداد می کنند. از این رو، بسیاری از آن ها در تحلیل اقتصادی از این ابزار استفاده می کنند. به ویژه، اقتصاددانانی که با مسائل بهینه یابی سر و کار داشتند، دوستی و همکاری آن ها با ریاضیات گسترده تر بوده است. وقتی نظریه بازی ها مطرح شد و کاربرد ابزارهای کامپیوتری، سرعت بیشتری پیدا کرد، به همراه آن، کاربرد در ریاضیات نیز بیشتر شد. ابعادی از رشد اقتصادی و اقتصاد رفاه و نظریه های پولی نیز با ریاضیات سر و کار زیادی دارند. اقتصاددانانی هم که در وادی اقتصاد خرد فعالیت دارند، کاربرد ریاضیات را در اقتصاد مورد تاکید قرار می دهند.
دادگر، یدالله، ناریخ تحولات اندیشه اقتصادی، قم، انتشارات دانشگاه مفید، ۱۳۸۳، چاپ اول، ص۴۷۳.
...