مفعول مطلق
یک ترکیب وصفی است که از دو جزء اصلی تشکیل شده است: مفعول و مطلق. در زبان عربی، واژهٔ مفعول به عنوان اسم مفعول، بیانگر معنای انجام‌شده یا تحقّق‌یافته است، که دلالت بر وقوع هر نوع عملی، چه متعدی و چه لازم، دارد. در ادامه، واژهٔ مطلق که اسم مفعول از باب إفعال (أطلق) است، به معنای آزاد و رهاشده به کار می‌رود (أطلقت الأسیر إذا حللت إساره و خلّیت عنه). در اصطلاح نحو، مفعول مطلق مصدری است که برای تأکید عامل خود (فعل)، یا بیان نوع یا شمارۀ آن به کار می‌رود؛ برای مثال، در جملهٔ کَلَّمَ اللهُ موسی تکلیماً، فعل کَلَّمَ عامل است و مصدر تکلیماً آن را تأکید می‌نماید.
وجه تسمیه این ساختار نحوی به مفعول به این دلیل است که آنچه از فاعل در جریان یک فعل صادر می‌شود، اساساً یک حَدَث است و مصدر نیز دقیقاً دلالت بر همین حدَث دارد. بنابراین، می‌توان گفت که مصدر در واقع نمود تحقق یافتهٔ فاعل در فعل است. با این توضیح روشن می‌شود که از منظر مفهومی، مفعول حقیقی در ساختار فعلی، همان مصدر است که بیانگر اصل عمل صورت‌گرفته می‌باشد و این انتساب به مفعول، بر اساس نقش دلالتی آن بر وقوع عمل است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] عنوان مورد بحث یک ترکیب وصفی و مشتمل بر دو لفظ مفعول و مطلق است. مفعول، اسم مفعول از ماده فعل و در لغت به معنای معمول و انجام یافته است (الفعل: کنایة عن کل عمل متعد او غیر متعد). و مطلق نیز اسم مفعولِ باب إفعال از ماده طلق و در لغت به معنای آزاد و رها شده است (أطلقت الأسیر إذا حللت إساره و خلّیت عنه).
در اصطلاح نحو مفعول مطلق، مصدری است که تأکید کننده عامل خود یا بیان کننده نوع یا عدد آن باشد؛ (و خداوند با موسی سخن گفت و این امتیاز از آن او بود) مانند: «کَلَّمَ اللهُ موسی تکلیماً»؛ در این آیه شریفه فعل کَلَّمَ عامل و تکلیماً مصدر تأکید کننده عامل است.
وجه نام گذاری مفعول مطلق
این که آن مصدر را مفعول نامیدند به این جهت است که آن چه توسط فاعل فعل ایجاد می شود، حدث است و مصدر نیز دلالت بر حدث می کند در نتیجه مصدر، انجام یافته فاعل است؛ با این بیان روشن می شود که در واقع مفعول حقیقی در فعل فاعل، مصدر است.
توصیف مفعول مطلق به مطلق
اما توصیف مفعول، به وصف مطلق به این جهت است که هم چون سایر مفاعیل مقید به قیدی نیست؛ مانند: مفعول به که قید به دارد و مفعول معه که مقید به معه است؛ لذا اطلاق در مفعول مطلق در مقابل تقیید در سایر مفاعیل است.
جای گاه مفعول مطلق
...
جمله سازی با مفعول مطلق
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در درس‌های دستور زبان فارسی، مفعول مطلق یکی از مباحث مهمی است که برای تاکید بر فعل یا بیان نوع آن آموزش داده می‌شود.
💡 دانش‌آموزان باید یاد بگیرند که چگونه از مفعول مطلق در جملات خود استفاده کنند تا معنای کلامشان را با دقت بیشتری منتقل نمایند.
💡 استاد زبان برای توضیح بهتر کاربرد مفعول مطلق، چندین مثال متنوع از متون کلاسیک فارسی را روی تخته سیاه برای دانشجویان نوشت.
