قصد مبالغه و بلاغت

[ویکی فقه] قصد مبالغه و بلاغت، یکی از اغراض استعمال کنایه می باشد.
یکی از اسباب کنایه، قصد مبالغه و بلاغت است.
مثال
مانند آیات:۱. (اومن ینشا فی الحلیة وهو فی الخصام غیر مبین)؛ «آیا کسی را که در لابه لای زینت پرورش می یابد و هنگام جدال، قادر به تبیین مقصود خود نیست ( فرزند خدا می خوانند؟! ) ». این آیه کنایه از زنان است که در پیرایه زیور و زینت پرورش می یابند و این عمل، آنان را از دقت نظر در امور مهم بازمی دارد. اگر از آن ها با لفظ «نساء» نام می برد، این مطلب از آن استفاده نمی شد و مقصود واقعی، نفی این اوصاف از ملائکه است.۲. (وقالت الیهود ید الله مغلولة). این جا قصد مبالغه در زشتی کلام یهودیان، و «مغلولة» کنایه از «بخل» است.۳. (بل یداه مبسوطتان) که کنایه از کرم خداوند و قصد مبالغه در سخاوت و بخشندگی او است.

💡 كلمه (زلزله ) و (زلزال ) به معناى شدت حركت است به حالتى كههول انگيز باشد. و گويا از طريق اشتقاق كبير از ماده(زل ) كه به معناى (زلق ) است گرفته شده، و به منظور مبالغه و اشاره بهتكرار آن تكرار شده است، و اين در واژه هاى مشابه(زل ) شايع و زياد است، مثل (ذب ) و (ذبذب )، (دم ) و (دمدم )، (كب )و (كبكب )، (دك ) و (دكدك )، (رف ) و (رفرف ) و....

💡 تعبير به (ظلام ) كه صيغه مبالغه و به معنى (بسيار ظلم كننده ) است، در اينجا ودر بعضى ديگر از آيات قرآن ممكن است اشاره به اين باشد كه مجازات بىدليل از سوى خداوند بزرگ هميشه مصداق ظلم بسيار خواهد بود، چرا كه از او هرگز چنينانتظارى نيست.

💡 گروهى از مفسران (حتى يثخن فى الارض ) را به معنى مبالغه و شدت در كشتار دشمنگرفته اند و مى گويند معنى اين جمله اين است كه گرفتن اسيران جنگى بايد بعد ازكشتار فراوان دشمن باشد، ولى با توجه به كلمه (فى الارض ) (در زمين ) و باتوجه به ريشه اين لغت كه به معنى شدت و غلظت است، روشن مى شود كه معنى اصلىجمله چنين نيست، بلكه منظور اصلى تفوق كامل بر دشمن و نشان دادن قوت و قدرت و محكمكردن سيطره خود بر منطقه است.

💡 پس غفور كوشش و كثرت عمل دارد، و ذى الرحمة انبساط وشمول بر هر چيز كه مانعى در آن نيست، و به خاطر همين نكته است كه مغفرت را بهصيغه مبالغه و رحمت را به ذى الرحمة كه شامل جنس رحمت است تعبير آورده - دقت بفرمائيد- و به كلامهاى طولانيى كه در اين زمينه گفته شده وقعى نگذاريد.