عرضه حدیث بر امام صادق

[ویکی فقه] عرضه مجموعه های متعدد روایی و احادیث متفاوت فراوان بر امام صادق (علیه السّلام) نشانگر تشدید این جریان در عصر امام جعفر صادق (علیه السّلام) است.
با نگاهی به کشمکشهای سیاسی و فرقه ای این دوره حساس تاریخی می توان راز تعمیق و تشدید عرضه را در این دوره یافت؛ دوره ای که هویت تشیع، تثبیت شد و شیعه جعفری از شیعه زیدی، بتری و فرقه های مختلف دیگر تمایز یافت. اصحاب و راویان تربیت یافته در این مکتب به عنوان شاخصهایی برای محک زدن درستی هر آنچه به شیعه و امامان او نسبت داده می شد، مطرح شدند و آنان نیز با عرضه مجموعه های حدیثی نوشته و یا نقل شده، خود، امنیت میراث شیعی را تضمین کردند.این عرضه موجب گشت، ساده اندیشی از دایره حدیث شیعه رخت بربندد و دست جاعلان کوته اندیش ـ که کم نبودند ـ از دامان حدیث کوتاه گردد. تنها احساس هولناک رد امام نسبت به حدیثی کافی بود که بسیاری از منافقان داخل شده در صفوف شیعه را از کرسی نقل حدیث، پائین کشد و آنان را از حریم پاک آن دور سازد، گرچه بکلی کنار نرفتند.
خط غلو
از مهمترین جریانات نادرست این دوره، خط غلو است. غالیان که در پی کسب ریاست، جلوتر از دیگران می دویدند و امامان معصوم را برتر از جایگاه حقیقی خود می نشاندند و سپس خود را جانشین ایشان می خواندند، مورد بیشترین هجوم امام صادق در این راستا امام صادق (علیه السّلام) از اصحاب خود، اندیشه ها و گفته های سرکردگان خط غلو را جویا می شود و به رد و انکار شدید آنان می پردازد. برای نمونه، امام از «عنبسة بن مصعب» می خواهد که شنیده هایش از «ابوالخطاب» را بازگوید و آنگاه که او گفته ها را به پایان می برد، امام با قسم جلاله به رد آنها می پردازد. در نمونه ای دیگر، «حمادی» حدیثی مرفوعه را نقل می کند که حکایت از عرضه ای دیگر دارد. راوی، گفته ها و حدیثهای غالیان را که به امام منتسب ساخته اند، باور نکرده و آنها را به امام عرضه می کند.
گناهان بزرگ
روی عنکم ان الخمر والمیسر والانصاب والازلام رجال؟ فقال: ما کان الله عزوجل لیخاطب خلقه بما لایعلمون؛ از شما روایت شده است که شراب و قمار (و تمام گناهان بزرگ) مثالها و تمثالهایی از افراد هستند. امام فرمود: خداوند به گونه ای که مردم نفهمند، سخن نمی گوید.اینگونه معنی و تاویل کردن احکام و آیات، بیشتر با اغراضی شیطانی انجام گرفته است و به تعبیر قرآنی مصداق یرید الانسان لیفجر امامه بوده است تا هم خود از شهوت حیوانی بهره ببرند و هم خیل پیروان دنیا پرست را به دور خود انبوه کنند.
شناخت حق
...

💡 سند شماره 7: حسن بن على بن فضال، از ظريف بن ناصح، از عبدالله بن ايوب آورده است كه گفت حديث كرد مرا حسين رواسى از ابو عمرو طبيب كه گفت: من اين روايت را بر امام صادق (ع ) عرضه داشتم و او فرمود: آرى، اين درست است و اميرالمؤ منين (ع ) فرماندارانش را به انجام آن فرمان داده است. از آن جمله آن حضرت (ع ) درباره هر استخوانى كه مغز داشته باشد فتوا داده است كه.... (349)

💡 و در كافى به سند خود از عيسى بن عبدالله قرشىنقل مى كند كه گفت: روزى ابوحنيفه بر امام صادق وارد شد، حضرت به وى فرمود: اىابا حنيفه به من خبر رسانده اند كه تو به قياسعمل مى كنى ؟ گفت آرى عمل به قياس مى كنم. حضرت فرمود: زنهار! قياس ‍ مكن كه اولينكسى كه قياس كرد ابليس بود، آن موقعى كه گفت: (مرا از آتش و او را ازگل آفريدى ).

💡 3- ايذاء مؤ من حرام است  (حسن بن ابى العلاء) گويد: من به همراه بيست نفر به سوى مكه حركت كرديم و درهر منزلى از براى آنها گوسفندى مى كشتم چون وارد بر امام صادق عليه السلام شدم،حضرتش فرمود:

💡 ونيز بر امام صادق عليه السلام اين آيه خوانده شد: ((و آنان كه گويند: پروردگارابه ما از زنان و فرزندانمان نور چشمى ببخش، و ما را پيشواى پرهيزكاران قرار ده ))(1276)، حضرت فرمود: بى شك چيز بزرگى از خدا خواسته اند، كه انها را پيشواىپرهيزكاران سازد! گفته شد: چگونه نازل شده ؟ فرمود: چنيننازل شده: و اجعل لنا من المتقين اماما و براى ما از پرهيزكاران پيشوايى قرارده

💡 در كتاب علل الشرايع چنين نقل شده كه ابو حنيفه وارد بر امام صادق (عليه السلام ) شدامام به او فرمود به من خبر داده اند كه تو در احكام خدا قياس مى كنى، ابو حنيفه گفت:آرى چنين است من قياس مى كنم، امام (عليه السلام ) گفت: اين كار را ديگر تكرار نكن،زيرا نخستين كسى كه قياس كرد ابليس بود، آنجا كه گفت: خلقتنى من نار و خلقته من طين، او آتش و گل را با هم

💡 د) وجود حديث در يكى از كتبى كه بر ائمه عرضه شده و آن حضرات، از مصنِّف آن،تمجيد كرده اند از قبيل: كتاب (عبيد اللّه بن على حلبى ) كه بر امام صادق عليهالسّلام عرضه گشته است.(325)