دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ساختار وجودی انسان به گونه ای است که تفریح و شادی و نشاط از نیازهای اساسی او محسوب می شود؛ چراکه روح و جسم انسان بعد از مدتی فعالیت خسته شده و نیاز دارد با راهکارهایی این خستگی را از خود دور کند. از آنجا که اسلام کامل ترین دین و برنامه زندگی است و برای تمامی ابعاد زندگی انسان برنامه دارد و در تکالیف و توصیه ها مصلحت انسان را در نظر می گیرد، برای شادی و نشاط او هم برنامه های خاصی را پیشنهاد می کند که مطابق با فطرت الهی او است.
شادمانی از هیجانات بنیادی انسان است که نقش تعیین کننده ای در تامین سلامت فرد و جامعه دارد. شادی، صرف نظر از چگونگی کسب آن، می تواند سلامت جسمی را بهبود بخشد. افراد شاد احساس امنیت بیشتری دارند، آسان تر تصمیم می گیرند و روحیه ی مشارکتی بالاتری دارند. شادمانی همواره با خرسندی، خوش بینی، امید و اعتماد همراه است؛ از این رو، می تواند نقشی تسهیل گر در توسعه ی پایدار جوامع داشته باشد.شادی میزان گلبول های سفید پس از تغذیه را افزایش می دهد. به عقیده واشه، فواید روانی شادی کمتر از فواید جسمانی آن نیست، به طوری که باعث می شود انسان، احساس قدرت و سبکی کند و احساسات مبهم و دردناک، سردردهای گنگ و گاه گاهی، احساس تنبلی و خیالات بی پایان، نگرانی های ناشی از خودخواهی و غیره. را از بین می برد. حتی بیماری های ژنتیکی به اعتقادات و روش زندگی ما وابستگی بسیاری دارند.شادکامی می تواند انسان را برای ادامه ی زندگی به راه های بهتر راهنمایی کند؛ زیرا هیجان مثبت ناشی از شادکامی به مسئله گشایشی موفق و درنگ بیشتر در زندگی منجر می شود؛ همچنین شادکامی اثرهای مثبتی بر ادراک، شناخت و تعامل اجتماعی دارد و در افزایش خلاقیت و عمر طولانی نیز مؤثر است. در مقابل، سطح پایین رضایت از زندگی و احساس خوشبختی، بر گرایش های منفی به کل جامعه می انجامد و دوره های طولانی برآورده نشدن آرزوها و انتظارات، موجب ظهور نگرش های بدبینانه ای می شود که این بدبینی از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.با این وصف، شادابی و سرزندگی، گمشده ی زندگی شهری است. از دلایل آن می توان به وضعیت سخت زندگی در شهرهای بزرگ اشاره کرد؛ زیرا کیفیت فضاهای شهری تفاوت در خور ملاحظه ای با فضاهای طبیعی دارند که انسان به آنها نیازمند است؛ تراکم، ازدحام، ترافیک شهری همراه با آلودگی های صوتی و زیستی متعدد، وضعیت نامناسبی را بر انسان شهرنشین ایجاد کرده اند. از وظایف اساسی نهادهای اجتماعی و مدیریت شهری، تلاش برای ایجاد فضایی شاد و کاهش تنش های روانی افراد جامعه است که راهکارها و روش های دست یابی به آن پرسش اصلی است.
مبانی نظری در قرآن و روایات
اساس خلقت هستی به گونه ای است که خودبه خود، شادی هایی برای آدمی فراهم می آورد. طلوع خورشید، صبح پرلطافت، بهار طرب انگیز، آبشارهای زیبا، گل های رنگارنگ، پیوند دو انسان و بسیاری دیگر از پدیده های جهان، برای انسان شادی آور و مسرت بخش است. همچنین طبق آموزه های تشیع، شیعیان هنگام شادمانی اهل بیت (علیهم السلام)، شاد و هنگام حزن و اندوه آنان، محزون هستند و این بیان لزوم وجود شادی در زندگی را نشان می دهد؛ هرچند گاهی حوادث تلخی هم رخ می دهد که باید به آنها عکس العمل مناسب نشان داد. همچنین توصیه می شود که در زمان مواجهه با افراد، باید چهره ی شاد داشته باشیم و اگر غم و اندوهی داریم، آن را در دل نگه داریم و در چهره نمایان نکنیم.حد و اندازه ای که اسلام درباره ی شادی بیان می کند، این است که مسلمانان نباید دچار افراط و تفریط شوند. برای مثال اسلام شادی، نشاط و شوخی کردن با نامحرم را نمی پسندد؛ اما شادی با محارم را اتفاقی طبیعی و مقبول می داند. نشاط و شادمانی، گستره ای وسیع دارد؛ اما در نوعی از تقسیم بندی می توان آن را به سه قسمت تقسیم کرد:
← شادی های واقعی
شادی در قرآن کریم جایگاه ویژه ای دارد و به گونه های متفاوتی قرآن آن را تایید و بر آن توجه می کند؛ اسلام شادی بیهوده و عبث را تایید نمی کند، بلکه شادی سازنده و همراه با اهداف الهی و انسانی را می پذیرد.
← اقسام فرح
...
