سبقت در کارهای نیک

[ویکی فقه] سبقت به معنای پیشی گرفتن در کارها و سرعت عبارت است از شتاب داشتن در کارها، دو واژه ای هستند که در قرآن با این دو واژه از مردم خواسته شده است تا در کار های نیک و پسندیده مشارکت فعال و سازنده داشته باشند؛ بازشناسی مفهوم این واژگان در تبیین صحیح مشارکت، نقش ویژ ه ای را ایفا خواهد نمود.
سبقت در لغت به معنای پیشی گرفتن در راه، کار، فکر و علم است
فراهیدی، خلیل، العین، ج۵، ص۸۵، قم، انتشارات هجرت، ۱۴۱۰ق، چ دوم.
سرعت به معنای شتاب است. در این جا سخن از این است که بی توجه به دیگران هر کسی خود می بایست در کار های نیک و خیر شتاب ورزد و تانّی و مکث و درنگ نکند. وقتی گفته می شود که در کاری باید شتاب داشت، توجه به خود فرد و عملکرد او نسبت به کاری است که باید انجام دهد و در حقیقت سرعت در کار، در حوزه فردی مطرح می شود.در مسابقه و پیشی گرفتن چنان که از خود واژه ظاهر است، نوعی نسبت در آن نهفته است، از این رو ارتباط نزدیکی با مسایل اجتماعی پیدا می کند، به این معنا که هر کسی می بایست خود را با دیگری مقایسه کرده و بسنجد و در کار های نیک و پسندیده بکوشد تا از دیگری سبقت گیرد، به دیگر سخن اگر دو تن می توانند کاری نیک و خیر انجام دهند، هریک می بایست تلاش کند که زودتر از دیگری به آن اقدام کند.
ر. ک: طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۱۹، ص۲۹۰، ترجمه سیدمحمدباقرموسوی همدانی، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۳۷۴، چ پنجم.
کسانی که برای رسیدن به قُرب خداوند لحظه شماری می کنند، کسانی که ایمان به روز واپسین دارند و معتقدند که بازگشت همه به سوی خداست و بلاخره کسانی که لحظه های غفلت و کوتاهی برای جلب رضایت معبود را جایز نمی شمارند و آن را عقب ماندن از غافله مشتاقان معبود می دانند، همواره خواهان پیش گام بودن در این مسیر هستند.
مومنون/سوره۲۳، آیه۵۷-۶۱.
...

💡 بار ديگر عمرو بن حمق خزاعى گفت: اى اميرالمومنين ! بيعت من نه به سبب قرابت بين من وتوست و نه براى طمع و احسان و ملك و مال از توست، بلكه شيفته پنج خصلت پسنديدهشما شده ام و آنها علم، شجاعت، قربت، قرابت و سبقت در اسلام توست، يا على عليهالسلام اگر در راه دوستى تو و عداوت با دشمنانت مرا تكليف كنند، كوه را از جا بركنم،چون رضاى تو باشد، براى من سهل باشد.

💡 به علاوه ابن ابى الحديد از دانشمند معروف ابو جعفر اسكافى معتزلىنقل مى كند اينكه بعضى مى گويند ابو بكر سبقت در اسلام داشته اگر صحيح باشدچرا خودش در هيچ مورد به اين موضوع بر فضيلت خوداستدلال نكرده است، و نه هيچيك از هواداران او از صحابه چنين ادعائى را كرده اند.

💡 O سبقت در كار خير، ارزش آن را افزايش ‍ مى دهد. در قرآن با واژه هاى (سارعوا)، (سابقوا) و (فاستبقوا) در مورد كار خير بكار رفته است. و در ستايش انبيا مى فرمايد: (يسارعون فى الخيرات )(443) آنها در نيكى ها، شتاب و سرعت مى گيرند.

💡 سبقت در كار خير  كسى از امتم را ديدم كه ميزان اعمالش سبك بود. در اين هنگام كارهاى خوبى كه به آن هاسبقت گرفته بود آمدند و در ميزان اعمالش قرار گرفتند و ميزانش سنگين شد.

💡 اى گروه انصار! سوگند به خداوند، گر چه ما از نظر جهاد با مشركين برترى داريم،و همچنان از نظر سبقت در اسلام، وليكن ما جز رضاى پروردگار خود، چيزى نمى خواهيم،بنابر اين سزاوار نيست به وسيله حكومت بر مردم چيره شويم، و ما براى دنيا هيچارزشى قائل نيستيم، زيرا خداوند منت گذار بر ماست.